การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ SMART-Literacy Model เพื่อส่งเสริมความฉลาดรู้ด้านการอ่านและการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนบ้านโนนสะอาด อำเภอเฝ้าไร่                 จังหวัดหนองคาย

คำจันทร์  ระวิพันธ์; ปกครอง  ธานัง

ผู้แต่ง

คำจันทร์ ระวิพันธ์ โรงเรียนบ้านโนนสะอาด
ปกครอง ธานัง โรงเรียนบ้านโนนสะอาด

คำสำคัญ:

SMART-Literacy Model, ความฉลาดรู้ด้านการอ่าน, การคิดวิเคราะห์, ประถมศึกษา, รูปแบบการจัดการเรียนรู้

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาความฉลาดรู้ด้านการอ่านและการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 2) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ SMART-Literacy Model 3) ศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบ และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการเรียนรู้ตามรูปแบบ การวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนา ดำเนินการ 3 ระยะ ได้แก่ การศึกษาความต้องการจำเป็น การพัฒนารูปแบบ และการทดลองใช้รูปแบบ กลุ่มเป้าหมายในการทดลองใช้ ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนบ้านโนนสะอาด อำเภอเฝ้าไร่ จังหวัดหนองคาย จำนวน 30 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็น การทดสอบค่าที ดัชนีประสิทธิผล และขนาดอิทธิพล

ผลการวิจัยพบว่า (1) สภาพปัจจุบันโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด และมีความต้องการจำเป็นในการพัฒนา (PNI = 0.48) (2) รูปแบบการจัดการเรียนรู้ SMART-Literacy Model ที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ Stimulate Reading, Meaning Construction, Analyze Information, Reflect and Reason และ Transfer to Real Life โดยมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (3) รูปแบบมีประสิทธิภาพ 84.26/85.73 สูงกว่าเกณฑ์ 80/80 และส่งผลให้ความฉลาดรู้ด้านการอ่านและความสามารถในการคิดวิเคราะห์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ (4) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการเรียนรู้ตามรูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุด

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2565). การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิด. วีพริ้นท์.

ทิศนา แขมมณี. (2566). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 27). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

วิจารณ์ พานิช. (2564). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสยามกัมมาจล.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2565). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom. ASHE-ERIC Higher Education Report No. 1.

Piaget, J. (1972). The psychology of the child. Basic Books.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

OECD. (2023). PISA 2022 results (Volume I): The state of learning and equity in education. OECD Publishing.

Ammarukleart, S., & Santiteerakul, W. (2025). Designing and developing game to enhance analytical thinking skills in media literacy for elementary school students. TLA Research Journal, 18(2), 1–15.

Khamsaw, N., Kanjanakate, S., & Jantharajit, N. (2025). A learning management model to enhance analytical reading and writing based on constructivist theory and linguistic principles for tenth grade students. Journal of Multidisciplinary in Humanities and Social Sciences, 8(1), 572–594.

Kotmoraka, W., & Jongkonklang, S. (2025). A study of reading literacy through an instructional approach based on reading apprenticeship combined with semantic mapping of grade 8 students. RMUTSB Academic Journal (Humanities and Social Sciences), 10(2), 221–236.

Makaew, O., Intasena, A., & Yotha, N. (2025). Active learning management for enhancing 5th graders’ reading literacy: A confirmatory factor analysis approach. International Journal of Advanced and Applied Sciences, 12(10), 195–202.

Phoncai, C., & Somprongtham, C. (2023). Balanced literacy approach-based learning model containing Thai core values for basic literacy learning in early grades. IRAONO: Journal of Elementary and Childhood Education, 1(1), 23–31.

Setchamroen, A., & Keeratichamroen, W. (2023). A study of learning achievement and analytical thinking ability of fourth-grade students using phenomenon-based learning. Research Community and Social Development Journal, 17(3), 612–626.

Sri-iam, S., & Jankrajangjang, N. (2025). The development of reading literacy using the KWL-Plus learning management combined with local information for secondary students. Interdisciplinary Academic and Research Journal, 5(1), 45–62.

Somnam, S., Wongtip, K., & Buaphanngam, S. (2025). The development of a literacy curriculum using activity-based learning, digital curriculum and spatial identity to enhance literacy skills of elementary students. Journal of Curriculum and Teaching, 14(4), 194–208.

Tawee, S., & Lanchwathanakorn, C. (2023). Development of reading comprehension learning package based on balanced literacy approach for elementary students. An Online Journal of Education, 18(1), 1–15.

Khamkokkrund, O., & Chaipichit, D. (2025). Enhancing analytical reading skills in elementary school students through self-regulation and collaborative learning. Higher Education Studies, 15(1), 213–225.