การบริหารจัดการสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลนครสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร

เกศริน   เอกวัชกุล; จีราพร   สุขารมณ์; ธเรศวร์ ธนะสมบูรณ์; ศิริพร วณิชธนานันต์; อนงค์วรรณ เทพสุทิน

ผู้แต่ง

เกศริน เอกวัชกุล คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี
จีราพร สุขารมณ์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี
ธเรศวร์ ธนะสมบูรณ์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี
ศิริพร วณิชธนานันต์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี
อนงค์วรรณ เทพสุทิน คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี

คำสำคัญ:

การจัดการสุขภาพ, ผู้สูงอายุ, เทศบาลนครสมุทรสาคร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาคุณลักษณะส่วนบุคคล ความสัมพันธ์ในครอบครัว ปัจจัยการรับรู้ ปัจจัยการสนับสนุนทางสังคม และปัจจัยด้านสภาพแวดล้อม ของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลนครสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร 2) เพื่อศึกษาการบริหารจัดการสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลนครสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร และ 3) ศึกษาถึงปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลนครสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบสำรวจ กลุ่มตัวอย่าง คือผู้สูงอายุ จำนวน 230 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา คือ แบบสอบถาม ใช้สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบความสัมพันธ์ด้วย Chi-Square ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05

ผลการวิจัยพบว่า

ผู้สูงอายุส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มีอายุเฉลี่ย 74.32 ปี จบประถมศึกษา มีอาชีพเกษตรกรรม และมีรายได้ต่ำกว่า 1,500 บาทต่อเดือน ความสัมพันธ์ในครอบครัวโดยรวมอยู่ในระดับมาก ปัจจัยด้านการรับรู้ปัจจัยการสนับสนุนทางสังคม โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง ปัจจัยด้านสภาพแวดล้อมโดยรวมอยู่ในระดับเหมาะสมมาก
การบริหารจัดการสุขภาพของผู้สูงอายุ พบว่าโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง การดูแลสุขภาพด้านการส่งเสริมสุขภาพ และการแสวงหาบริการด้านสุขภาพอยู่ในระดับปานกลาง การป้องกันโรคและการดูแลตนเองเมื่อยามเจ็บป่วยอยู่ในระดับมาก
ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุ พบว่า อายุ ระดับการศึกษา ความสัมพันธ์ในครอบครัว การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเจ็บป่วย การรับรู้พฤติกรรมเสี่ยงต่อการเจ็บป่วย ปัจจัยด้านการรับรู้โดยรวม การสนับสนุนด้านข้อมูลข่าวสาร การสนับสนุนด้านจิตใจ ปัจจัยการสนับสนุนโดยรวม สภาพแวดล้อมด้านที่พักอาศัย และสภาพแวดล้อมด้านสิ่งแวดล้อม มีความสัมพันธ์กับการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุ ส่วนเพศ สถานภาพสมรส อาชีพ จำนวนสมาชิกในครอบครัว การรับรู้ความรุนแรงของการเจ็บป่วย และการได้รับสนับสนุนด้านสวัสดิการ ไม่มีความสัมพันธ์

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา นิ่มสุนทร, สัณณ์ภณ ตะพังพินิจการ, วิภาพร คุณพาที, และสนธยา ลาเตะ. (2567). ปัจจัยที่ส่งผล

ต่อภาวะสุขภาพจิตของผู้สูงอายุในตำบลไทรใหญ่ อำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 9(5), 715–724 https://he03.tci-thaijo.org/index.php/ech/article/view/3401

กาญจนา ปัญญาธร และชลการ ทรงศรี. (2563). การดูแลสุขภาพและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ตามลำพัง ตำบลบ้านตาด อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท, 2(2), 41-52. https://rsujournals.rsu.ac.th/index.php/ajnh/article/view/1601

กุลวดี โรจน์ไพศาลกิจ และวรากร เกรียงไกรศักดา. (2560). การพัฒนาแนวทางการดำเนินงานของชุมชนในการพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุ. วารสารสมาคมนักวิจัย, 22(1), 81-97. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jar/article/view/242507

จารุเพ็ญ ภูจอมจิตร. (2565). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุในเขตพื้นที่ความรับผิดชอบของโรงพยาบาลสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 15(1), 86–100. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RDHSJ/article/view/253817

ชญาณี สุวรรณสา, วารี กังใจ, และสหัทยา รัตนจรณะ. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการด้วยตนเองของผู้สูงอายุโรคหลอดเลือดหัวใจ. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 31(1), 70–80. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Nubuu/article/view/259099

ฐิติมา ทาสุวรรณอินทร์, สายฝน สุภาศรี, วารุณี พันธ์วงศ์, และวรัญญา มณีรัตน์. (2566). พฤติกรรมการดูแลตนเองและการรับรู้ภาวะสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุ ในเขตอำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย. วารสารพยาบาลเกื้อการุณย์, 30(2), 213-227. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kcn/article/view/265675

เทศบาลนครสมุทรสาคร. (2565). ข้อมูลพื้นฐาน. เทศบาลนครสมุทรสาคร.

เทศบาลนครสมุทรสาคร. (2566). รายงานสถิติผู้สูงอายุในเทศบาลนครสมุทรสาคร. กองแผนและยุทธศาสตร์ สำนักงานเทศบาลเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร.

เทศบาลนครสมุทรสาคร. (2567). จำนวนผู้สูงอายุ. เทศบาลนครสมุทรสาคร.

นอรีนี ตะหวา และปวิตร ชัยวิสิทธิ์. (2569). การจัดการสภาพแวดล้อมและที่พักอาศัยสำหรับผู้สูงอายุในเขตอำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, 5(1), 31-39.https://www.journals.apheit.org/jounal/science-22-1/04norinee.pdf

วารินทร์ แผนเจริญ. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังยาว ตำบลดอนขุนห้วย อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี. วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน, 6(3), 69-82. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JCCPH/article/view/273643

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2565). รายงานสุขภาพคนไทย ปี 2565: ครอบครัวไทยในวิกฤตโควิด-19. อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

สำนักงานสถิติจังหวัดสมุทรสาคร. (2568). บทวิเคราะห์ประเด็นผู้สูงอายุ 2568. สำนักงานสถิติจังหวัดสมุทรสาคร.

อดิศร ชูแก้ว และกรรณิกา เรืองเดช ชาวสวนศรีเจริญ. (2569). การจัดสภาพแวดล้อมที่พักอาศัยที่เหมาะสมสำหรับครัวเรือนของผู้สูงอายุในอำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 : วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 20(1), 30–44. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/RHPC9Journal/article/view/276182

อรนิษฐ์ แสงทองสุข และปิยะณัฐ เกียงประสิทธิ์. (2567). แรงสนับสนุนทางสังคมที่มีอิทธิพลต่อความสุขของผู้สูงอายุเขตจังหวัดสมุทรปราการ. วารสารวิชาการเทคโนโลยีการจัดการ, 5(1), 48–58. https://doi.org/10.14456/ajmt.2024.4