แนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัยในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4
คำสำคัญ:
ระบบนิเวศการจัดประสบการณ์, ทักษะชีวิต, เด็กปฐมวัยบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพความต้องการจำเป็นของระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตเด็กปฐมวัย ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 2) ศึกษาและจัดทำแนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัย และ 3) ตรวจสอบแนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัย เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน การดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 ใช้แบบสอบถามกับกลุ่มตัวอย่าง 48 คน ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา ครูวิชาการ ครูผู้สอนระดับชั้นปฐมวัย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็น (PNImodified) ขั้นตอนที่ 2 ใช้การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างกับกลุ่มเป้าหมาย 5 คน ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษาและศึกษานิเทศก์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ขั้นตอนที่ 3 การตรวจสอบแนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัยมีกลุ่มเป้าหมาย 7 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา ศึกษานิเทศก์ ครูผู้สอนระดับชั้นปฐมวัย โดยตรวจสอบความถูกต้อง ความเหมาะสม
ผลการวิจัยพบว่า
- ความต้องการจำเป็นสูงสุดในการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์ คือ ด้านการจัดประสบการณ์ (PNImodified = 0.24) ขณะที่ด้านกายภาพมีค่าต่ำที่สุด (PNImodified = 0.19)
- แนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัยที่มีประสิทธิภาพนั้น ต้องอาศัยการดำเนินงานอย่างเป็นองค์รวมและเชื่อมโยงกันทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านการจัดประสบการณ์ ด้านการมีส่วนร่วม ด้านการสนับสนุน และด้านกายภาพ
- ผลการตรวจสอบแนวทางทั้ง16 ประการ พบว่า มีความสำคัญและต้องดำเนินการควบคู่กันไปเพื่อนำไปสู่การพัฒนาทักษะชีวิตของเด็กปฐมวัย โดยผลการตรวจสอบแนวทางพบว่าแนวทางมีความถูกต้อง ความเหมาะสม อยู่ในระดับมากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561 – 2580. สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). How to การสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้เพื่อการจัดการศึกษาสำหรับโลกยุคใหม่. เอส บีเค การพิมพ์.
อัฐณีญา สัจจะพัฒนกุล และอรทัย บุญเที่ยง. (2566). ผลการพัฒนาคู่มือการจัดประสบการณ์ด้านทักษะชีวิต สำหรับครูปฐมวัย โรงเรียนเทศบาล 3 (โรงเรียนอินทรัมพรรย์บุญประคองพิทยาคม) จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารครุศาสตร์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร, 7(14), 47–58. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/EJFE/article/view/2214
Bronfenbrenner, U. (1979). The Ecology of human development: experiments by nature and design. Harvard University Press.
Dewey, J. (1938). Experience and education. Macmillan.
Edwards, C., Gandini, L., & Forman, G. (Eds.). (1998). The Hundred languages of children: the Reggio Emilia approach-advanced reflections (2nd ed.). Ablex Publishing.
Epstein, J. L. (2011). School, family, and community partnerships: preparing educators and improving schools (2nd ed.). Westview Press.
Loretha, A. F., Arbarini, M., Felestin, F., & Desmawati, L. (2023). The efforts of lifelong education through life skills for early childhood in play groups. JPPM (Jurnal Pendidikan Dan Pemberdayaan Masyarakat), 10(1), 83–95. https://doi.org/10.21831/jppm.v10i1.59248
Piaget, J. (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press.
Subhan, Rohmaniyah, & Faris, M. (2025). Managerial ownership as a moderator of the effect of profitability and solvency on financial distress. Account and Financial Management Journal, 10(12), 3880–3883. https://doi.org/10.47191/afmj/v10i12.02
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
World Health Organization. (1997). Life skills education for children and adolescents in schools. World Health Organization.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารล้านนาวิจัยปริทรรศน์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.