แนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัยในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4

ผู้แต่ง

  • กฤษณา วัฒนาจินดา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • สุบัน พรเวียง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • มนต์นภัส มโนการณ์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

ระบบนิเวศการจัดประสบการณ์, ทักษะชีวิต, เด็กปฐมวัย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพความต้องการจำเป็นของระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตเด็กปฐมวัย ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 2) ศึกษาและจัดทำแนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัย และ 3) ตรวจสอบแนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัย เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน การดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 ใช้แบบสอบถามกับกลุ่มตัวอย่าง 48 คน ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา ครูวิชาการ ครูผู้สอนระดับชั้นปฐมวัย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็น (PNImodified) ขั้นตอนที่ 2 ใช้การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้างกับกลุ่มเป้าหมาย 5 คน ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษาและศึกษานิเทศก์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ขั้นตอนที่ 3 การตรวจสอบแนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัยมีกลุ่มเป้าหมาย 7 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา ศึกษานิเทศก์ ครูผู้สอนระดับชั้นปฐมวัย โดยตรวจสอบความถูกต้อง ความเหมาะสม

ผลการวิจัยพบว่า

  1. ความต้องการจำเป็นสูงสุดในการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์ คือ ด้านการจัดประสบการณ์ (PNImodified = 0.24) ขณะที่ด้านกายภาพมีค่าต่ำที่สุด (PNImodified = 0.19)
  2. แนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัยที่มีประสิทธิภาพนั้น ต้องอาศัยการดำเนินงานอย่างเป็นองค์รวมและเชื่อมโยงกันทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านการจัดประสบการณ์ ด้านการมีส่วนร่วม ด้านการสนับสนุน และด้านกายภาพ
  3. ผลการตรวจสอบแนวทางทั้ง16 ประการ พบว่า มีความสำคัญและต้องดำเนินการควบคู่กันไปเพื่อนำไปสู่การพัฒนาทักษะชีวิตของเด็กปฐมวัย โดยผลการตรวจสอบแนวทางพบว่าแนวทางมีความถูกต้อง ความเหมาะสม อยู่ในระดับมากที่สุด

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561 – 2580. สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). How to การสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้เพื่อการจัดการศึกษาสำหรับโลกยุคใหม่. เอส บีเค การพิมพ์.

อัฐณีญา สัจจะพัฒนกุล และอรทัย บุญเที่ยง. (2566). ผลการพัฒนาคู่มือการจัดประสบการณ์ด้านทักษะชีวิต สำหรับครูปฐมวัย โรงเรียนเทศบาล 3 (โรงเรียนอินทรัมพรรย์บุญประคองพิทยาคม) จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารครุศาสตร์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร, 7(14), 47–58. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/EJFE/article/view/2214

Bronfenbrenner, U. (1979). The Ecology of human development: experiments by nature and design. Harvard University Press.

Dewey, J. (1938). Experience and education. Macmillan.

Edwards, C., Gandini, L., & Forman, G. (Eds.). (1998). The Hundred languages of children: the Reggio Emilia approach-advanced reflections (2nd ed.). Ablex Publishing.

Epstein, J. L. (2011). School, family, and community partnerships: preparing educators and improving schools (2nd ed.). Westview Press.

Loretha, A. F., Arbarini, M., Felestin, F., & Desmawati, L. (2023). The efforts of lifelong education through life skills for early childhood in play groups. JPPM (Jurnal Pendidikan Dan Pemberdayaan Masyarakat), 10(1), 83–95. https://doi.org/10.21831/jppm.v10i1.59248

Piaget, J. (1952). The origins of intelligence in children. International Universities Press.

Subhan, Rohmaniyah, & Faris, M. (2025). Managerial ownership as a moderator of the effect of profitability and solvency on financial distress. Account and Financial Management Journal, 10(12), 3880–3883. https://doi.org/10.47191/afmj/v10i12.02

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

World Health Organization. (1997). Life skills education for children and adolescents in schools. World Health Organization.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-29

รูปแบบการอ้างอิง

วัฒนาจินดา ก., พรเวียง ส., & มโนการณ์ ม. (2026). แนวทางการพัฒนาระบบนิเวศการจัดประสบการณ์เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตสำหรับเด็กปฐมวัยในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 . วารสารล้านนาวิจัยปริทรรศน์, 7(1). สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/JOLRR/article/view/3205

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย