การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำทางการเมืองของนักการเมืองท้องถิ่นในเทศบาลตำบลเวียงกาหลง  อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย

พระจิรัฎธกรวิษญ์ วชิรญาโณ (ลาภใหญ่); พระมหากิตติพงษ์ กิตฺติญาโณ; สมยศ ปัญญามาก

ผู้แต่ง

พระจิรัฎธกรวิษญ์ วชิรญาโณ (ลาภใหญ่) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา
พระมหากิตติพงษ์ กิตฺติญาโณ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา
สมยศ ปัญญามาก มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

1.การบูรณาการ;, 2.หลักพุทธธรรม;, 3.ภาวะผู้นำทางการเมือง;, 4.นักการเมืองท้องถิ่น

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับภาวะผู้นำท้องถิ่นในเขตเทศบาลตำบลเวียงกาหลง 2) เปรียบเทียบความคิดเห็นของประชาชนต่อภาวะผู้นำท้องถิ่นในเขตเทศบาลตำบลเวียงกาหลง และ 3) เสนอแนวทางการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำท้องถิ่นในเขตเทศบาลตำบลเวียงกาหลง เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่แบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่างจำนวน 380 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และแบบสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 10 รูปหรือคน และวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า

ภาวะผู้นำทางการเมืองของนักการเมืองท้องถิ่น ในภาพรวมทั้ง 4 ด้าน มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก ผลรวมค่าเฉลี่ย (x̄ = 3.81) เมื่อจำแนกเป็นรายข้อ พบว่า ด้านการศาสนา ศิลปะวัฒนธรรม จารีตประเพณี และภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นลำดับแรก อยู่ในระดับความพึงพอใจมาก มีค่าเฉลี่ย (x̄ = 3.84)
ผลการเปรียบเทียบความคิดเห็นของประชาชน จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า ประชาชนที่มีเพศและรายได้แตกต่างกัน มีความคิดเห็นต่อภาวะผู้นำท้องถิ่นแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 จึงยอมรับสมมติฐานการวิจัยที่ตั้งไว้ ในขณะที่ประชาชนที่มีอายุ ระดับ การศึกษา และอาชีพแตกต่างกัน มีความคิดเห็นต่อภาวะผู้นำท้องถิ่นไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ส่งผลให้ปฏิเสธสมมติฐานการวิจัยในประเด็นดังกล่าว
แนวทางการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำทางการเมืองของนักการเมืองท้องถิ่น แบ่งเป็น 4 ด้านหลัก ได้แก่ ด้านโครงสร้างพื้นฐาน การส่งเสริมคุณภาพชีวิต การจัดระเบียบชุมชน และการศาสนาศิลปวัฒนธรรม โดยขับเคลื่อนผ่านหลักปาปณิกธรรม 3 ประกอบด้วย 1) จักขุมา เน้นภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ มองการณ์ไกล เห็นคุณค่ามรดกวัฒนธรรม และวางแผนพัฒนาเชิงรุกอย่างยั่งยืน 2) วิธูโร มุ่งเสริมสร้างผู้นำบนฐานความรู้ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงประจักษ์ ความเข้าใจกฎหมาย และระเบียบบริหารจัดการ 3) นิสสยสัมปันโน เน้นภาวะผู้นำเชิงความร่วมมือ การสร้างเครือข่ายภาคีร่วมกับสถาบันศาสนา ปราชญ์ชาวบ้าน และการมีส่วนร่วมของประชาชน

เอกสารอ้างอิง

โกวิทย์ พวงงาม. (2550). การปกครองท้องถิ่นว่าด้วยทฤษฎีแนวคิดและหลักการ. เอ็กซเปอร์เน็ท.

จุฑาทิพย์ สุจริตกุล. (2562). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในยุคประเทศไทย 4.0 กรณีศึกษา: องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัดภูเก็ต. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(10), 4930–4943. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/215639

ชัยเสฏฐ์ พรหมศรี. (2561). ภาวะผู้นำสำหรับผู้บริหารองค์การ: แนวคิด ทฤษฎีและกรณีศึกษา. ปัญญาชน.

ชาติชัย อุดมกิจมงคล. (2560). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงกับประสิทธิผลการบริหารงานของผู้บริหารเทศบาลตำบลในเขตจังหวัดสกลนคร. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฎบุรีรัมย์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(พิเศษ), 305-315. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/bruj/article/view/247500

เทศบาลตำบลเวียงกาหลง. (2565). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2561-2565). เทศบาลตำบลเวียงกาหลง.

บุญชม ศรีสะอาด. (2554). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 9). สุวีริยาสาส์น.

บุญใจ ศรีสถิตนรากูร. (2549). การพัฒนาและตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือวิจัย: คุณสมบัติของการวัดเชิงจิตวิทยา. โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปาณิสรา ตรัสศรี. (2559). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในเขต เขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม].

พระณรงค์ วุฑฺฒิเมธี (สังขวิจิตร). (2556). การบริหารจัดการตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของ บริษัท เอ็นอีซี อินฟอนเทียร์ (ไทย) จำกัด [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระอภิรัตน์ ฐิตวิริโย (ดาประโคน) และสุทธิพงษ์ ศรีวิชัย. (2561). ศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 5(1), 41–53. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDMCU/article/view/146277

พรพิมล แก้วอ่อน, วรกฤต เถื่อนช้าง, ประเทือง ภูมิภัทราคม, และพระราชวชิรเมธี. (2565). แนวทางการพัฒนาทักษะภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ตามหลักทุติยปาปณิกสูตร ของผู้บริหารโรงเรียนในกลุ่มโรงเรียนฟ้าอุดม สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 3. วารสารวิจยวิชาการ, 5(2), 91–104. https://doi.org/10.14456/jra.2022.35

วุฒิกร สุวิทยพันธุ์. (2558). ภาวะผู้นำในการพัฒนาท้องถิ่นของนายกเทศมนตรีเทศบาล ตำบลวัฒนานคร อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. DSpace Repository. https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/10534

สุวิมล ติรกานันท์. (2546). การเลือกใช้สถิติในงานวิจัยทางสังคมศาสตร์: แนวทางสู่การปฏิบัติ. โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำเริง จันทรสุวรรณ. (2550). สถิติเพื่อการวิจัยทางสังคมศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.