กลไกการบริหารงานวิชาการเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษายุคดิจิทัลของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่

พิพัฒน์พงศ์ กันทะ; ธารณ์ ทองงอก; ยงยุทธ ยะบุญธง

ผู้แต่ง

พิพัฒน์พงศ์ กันทะ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ธารณ์ ทองงอก คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ยงยุทธ ยะบุญธง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

กลไกการบริหาร, การบริหารงานวิชาการ, การศึกษายุคดิจิทัล

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาของกลไกการบริหารงานวิชาการ 2) เพื่อศึกษาการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนที่มีแนวปฏิบัติที่ดี 3) เพื่อจัดทำและตรวจสอบกลไกการบริหารงานวิชาการเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษายุคดิจิทัลของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ การศึกษาแบ่งเป็น 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหา โดยใช้แบบสอบถามกับกลุ่มตัวอย่าง 300 คน ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา ครูวิชาการ และศึกษานิเทศก์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงบรรยาย(ความถี่และร้อยละ) ขั้นตอนที่ 2 ศึกษาการบริหารงานวิชาการที่มีแนวปฏิบัติที่ดี ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลจำนวน 5 คน ซึ่งได้มา โดยการเลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการสังเคราะห์ประเด็นสรุปแบบอุปนัย ขั้นตอนที่ 3 นำข้อมูลจากขั้นตอนที่ 1 และ 2 มายกร่างกลไก และตรวจสอบความเหมาะสมและความเป็นไปได้โดยผู้เชี่ยวชาญ 5 คน ด้วยแบบตรวจสอบกลไกการบริหารงานวิชาการ 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยหาค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า

สภาพปัจจุบันของการบริหารงานวิชาการเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษายุคดิจิทัลโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง พบว่าโรงเรียนยัง ขาดโครงสร้างที่รองรับงานด้านเทคโนโลยีดิจิทัล ขาดระบบรักษา
ความปลอดภัยของข้อมูล และการสร้างแรงจูงใจในการพัฒนานวัตกรรมดิจิทัล
การบริหารงานวิชาการที่มีแนวปฏิบัติที่ดี ควรมีการจัดโครงสร้างองค์กรและระบบบริหารที่ยืดหยุ่นและบูรณาการผ่านระบบดิจิทัลอย่างครอบคลุม พร้อมทั้งใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อวางแผน จัดสรรทรัพยากรด้านเทคโนโลยีและพัฒนาบุคลากรอย่างเป็นระบบ
กลไกการบริหารงานวิชาการเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษายุคดิจิทัลฯ ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) หลักการและเหตุผล 2) วัตถุประสงค์และเป้าหมาย 3) องค์ประกอบของกลไก 4) แนวทางการดำเนินงาน และ 5) เงื่อนไขความสำเร็จ ผลการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญพบว่ากลไกมีความเหมาะสมและความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุดทุกองค์ประกอบ และผ่านเกณฑ์ที่กำหนด

เอกสารอ้างอิง

เกียรติสุดา ศรีสุข. (2552). ระเบียบวิธีวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 3). โรงพิมพ์ครองช่าง พริ้นติ้ง.

ภคพร เลิกนอก. (2563). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล สำหรับผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 7(2), 150–166. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/238743

วิภาภรณ์ สร้อยคำ. (2560). การพัฒนารูปแบบการบริหารงานวิชาการที่มีประสิทธิผล ของโรงเรียนเอกชน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดสกลนคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร]. SNRU e-Thesis. https://gsmis.snru.ac.th/e-thesis/thesis_detail?r=56421236123

ศิริพงษ์ กลั่นไพฑูรย์ และจิติมา วรรณศรี. (2566). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัล ของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(2), 478–482. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/255069

สงบ อินทรมณี. (2562). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 16(1), 353–360. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/umt-poly/article/view/192507

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. พริกหวานกราฟฟิก.

สุประวีณ์ ทิยพ์โพธิ์. (2563). สมรรถนะครูในการบริหารงานวิชาการสู่ความเป็นเลิศ. วารสารพัฒนาครู, 18(2), 67-84.

สุวดี อุปปินใจ, พูนชัย ยาวิราช, ไพโรจน์ ด้วงนคร, ประเวศ เวชชะ, เพ็ญพิสุทธิ์ ใจสนิท, ธิดารัตน์ สุขประภาภรณ์, สรษ แก้วคำฟู, เอกชัย อ้ายม่าน, ดารณีย์ พยัคฆ์กุล, และกรรณิการ์ นารี. (2565). ระบบและกลไกการบริหารจัดการคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกอนาคต. วารสารศิลปการจัดการ, 6(3), 1369–1391. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jam/article/view/256539

อติพร เกิดเรือง. (2564). การพัฒนาการเรียนรู้ในยุคดิจิทัล: กรอบสู่ SDGs. วารสารอิเล็กทรอนิกส์การเรียนรู้ทางไกลเชิงนวัตกรรม, 11(2), 19–29. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/article/view/242466

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. (2560). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 134 ตอนที่ 40ก, หน้า 1-90.

Fullan, M. (2011). Change leader: Learning to do what matters most. Jossey-Bass.

Harris, A. (2008). Distributed leadership: according to the evidence. Journal of Educational Administration, 46(2), 172–188. https://doi.org/10.1108/09578230810863253

Investerest. (2023). Digital divide in Thai education: Challenges and opportunities. https://investerest.co.th/content/education-digital-divide-2023

Kozma, R. B. (2005). National policies that connect ICT-based education reform to economic and social development. Human Technology, 1(2), 117-156. https://doi.org/10.17011/ht/urn.2005355

Law, N., Pelgrum, W. J., & Plomp, T. (2010). Pedagogy and ICT use in schools around the world: Findings from the IEA SITES 2006 study. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-8928-2

Thailand Development Research Institute. (2020). Digital transformation in Thai education: Policy recommendations for the post-COVID era. TDRI Press.

The Momentum. (2021). Thailand's digital education gap widens during pandemic. https://themomentum.co/thailand-digital-education-gap-2021

Yehya, F. M. (2021). Promising digital schools: An essential need for an educational revolution. Pedagogical Research, 6(3), em0099. https://doi.org/10.29333/pr/11061