แนวทางการบริหารสถานศึกษาเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในจังหวัดเชียงใหม่
คำสำคัญ:
แนวทาง, การบริหารสถานศึกษา, รองรับการเปลี่ยนแปลง, สภาพภูมิอากาศบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและปัญหาการบริหารสถานศึกษาเพื่อรองรับ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ 2) ศึกษาการบริหารสถานศึกษาเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ของสถานศึกษาที่มีแนวปฏิบัติที่ดี และ 3) จัดทำและตรวจสอบแนวการบริหารสถานศึกษา เป็นการวิจัย แบบผสมผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างจากการศึกษาสภาพและปัญหา จำนวน 65 คน กลุ่มเป้าหมายสัมภาษณ์ จำนวน 7 คน จัดทำและตรวจสอบแนวทาง จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ 1) แบบสอบถาม 2) แบบสัมภาษณ์ 3) แบบบันทึกจัดทำแนวทาง 4) แบบตรวจสอบแนวทาง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ( ) ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ( S.D.) และวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
- สภาพและปัญหาการบริหารสถานศึกษาเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยรวม อยู่ในระดับ ปานกลาง อันดับแรก คือ ด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
- การบริหารสถานศึกษาเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของสถานศึกษาที่มีแนวปฏิบัติที่ดี ใน 7 ด้าน คือ 1) ด้านการประเมินความเสี่ยง พบว่า กำหนดมาตรการ ทำแผนความเสี่ยง 2) ด้านการวางแผน พบว่า ทำแผนงานระยะสั้น ระยะยาว 3) ด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก พบว่า นำนโยบายประหยัดพลังงาน 4) ด้านการปรับตัว พบว่า พัฒนาหลักสูตร 5) ด้านการให้ความรู้และสร้าง ความตระหนัก พบว่า จัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน 6) ด้านการร่วมมือ พบว่า ทำข้อตกลง และ 7) ด้านการติดตามและประเมินผล พบว่า กำหนดตัวชี้วัดและเครื่องมือประเมิน
- แนวทางที่จัดทำขึ้น มี 4 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ของแนวทาง 3) วิธีการ ประกอบด้วย 7 ด้าน และ 4) เงื่อนไขความสำเร็จ ผลการตรวจสอบพบว่า มีความเหมาะสม และความเป็น ไปได้ โดยรวม อยู่ในระดับมากที่สุด และผ่านเกณฑ์ที่ได้กำหนดไว้ทุกด้าน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงอุตสาหกรรม. (2562). คู่มืออุตสาหกรรมสีเขียว(พิมพ์ครั้งที่ 9). กรมโรงงานอุตสาหกรรม.
ชโลธร กุลถาวรากร. (2557). การศึกษาการบริหารจัดการกระบวนการการป้องกันภัยน้ําท่วมของชุมชนในเขตบางกรวย-ไทรน้อย จังหวัดนนทบุรี: กรณีศึกษา หมู่บ้านศิริวรรณ. วารสารบริหารธุรกิจและการจัดการปริทัศน์, 6(1), 201–218. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/bahcuojs/article/view/143773
ชาคริต โภชะเรือง. (2557). การพัฒนากระบวนการนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วมเพื่อรับมือการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ กรณีศึกษา พื้นที่เทศบาลตําบลคูเต่า อําเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์]. PSU Knowledge Bank. http://kb.psu.ac.th/psukb/handle/2010/9621
ธีระวัฒน์ ทองวรรณ. (2562).ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลกและการใช้ประโยชน์ที่ดินต่อการบริหารจัดการทรัพยากรน้ําโดยกระบวนการมีส่วนร่วม [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, ม ห า ว ิ ท ย า ล ั ย ม ห า ส า ร ค า ม].D S p a c e a t M a h a s a r a k h a m U n i v e r s i t y. http://202.28.34.124/dspace/handle123456789/73
นพชัย ฟองอิสสระ. (2564). การจัดการปัญหามลพิษหมอกควันข้ามพรมแดนในจังหวัดเชียงราย: ระบบจัดการแบบเบ็ดเสร็จ[วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร]. NU Intellectual Repository. http://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/handle/123456789/5379
อมตะ คอร์ปอเรชั่น. (2567, 15กรกฎาคม). นโยบายการจัดการกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ. https://www.amata.com/th/sustainability/our-approach
พงศ์เทพ วิวรรธนะเดช. (2561). การประเมินความเสี่ยงสุขภาพและการสร้างแบบจําลอง. ภาควิชาเวชศาสตร์ชุมชนคณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ยงยุทธ ยะบุญธง. (2564). การบริหารสถานศึกษาแห่งการสร้างสรรค์นวัตกรรม. คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
รัตนสุดา ชลธาตุ. (2558). การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและแนวทางการแก้ไขปัญหา. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 18(1), 416-431.https://ejournals.swu.ac.th/index.php/JOS/article/view/7046
ศันสนีย์ กระจ่างโฉม,ปทิตตา ธรรมิรัตนเกษม, อาชว์บารมี มณีตระกูลทอง, และนคเรศ รังควัต. (2558). ผลกระทบด้านการผลิตข้าวจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการปรับตัวของเกษตรกรชาวนาในพื้นที่ลุ่มน้ําปิงตอนบน จังหวัดเชียงใหม่. สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สมพร คุณวิชิต, ยุพินรามณีย์, และบัญชาสมบูรณ์สุข. (2558). การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกับวิถีชีวิตของมนุษย์: ศึกษาผลกระทบและการปรับตัวของเกษตรผู้ปลูกข้าวในพื้นที่ลุ่มน้ําทะเลสาบสงขลา.คณะการจัดการสิ่งแวดล้อมมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
สมพร จันทระ. (2563, 19 มีนาคม). คุณภาพอากาศและสถานการณ์หมอกควันในจังหวัดเชียงใหม่. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. https://www.cmu.ac.th/th/article/e2d66ce5-27bb-4e2f-a5fb-b16b7fb5d7a4
สํานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2558). แผนแม่บทรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ.2558-2593. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
อนุธิดา น้อยพรม. (2561). การมีส่วนร่วมของประชาชนกับการจัดการทุนทางสังคมด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม: กรณีศึกษา ชุมชนตาบลนาโส่ อําเภอกุดชุม จังหวัดยโสธร. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
อุไรวรรณ อินทร์ม่วง. (2564). แนวทางการติดตามและประเมินผลแผนการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศด้านสาธารณสุข พ.ศ. 2561-2573. กรมอนามัยสํานักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
Du, Y, et al. (2018). Direct and spillover effects of urbanization on PM2.5 concentrations In China’s top three urban agglomerations. Journal of Cleaner Production, 190, 72-83. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.03.290
Hill, M. K. (2020). Understanding environmental pollution. Cambridge University Press. Journal of Indian Association for Environmental Management (JIAEM), 40(1), 1-5.
Li,Q., Sun,W., Huang, B., Dong, W., Wang, X., Zhai, P., & Jones, P. (2020). Consistency of Global warming trends strengthened since 1880s. Science Bulletin, 65(20), 1709-1712. https://doi.org/10.1016/j.scib.2020.06.009
Mahaarcha, W. (2019). Factor influencing farmers’adaptation strategies to climate change in Bophloi district, Kanchanaburi province, Thailand. Humanities, Arts and Social Sciences Studies, 19(1), 70–86. https://doi.org/10.14456/hasss.2019.4
