ปัจจัยที่มีผลต่อการเพิ่มขึ้นของเยาวชนที่ไม่นับถือศาสนา จังหวัดเชียงใหม่
คำสำคัญ:
เยาวชน, ไม่นับถือศาสนา, ปัจจัยทางสังคมบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิถีชีวิตของเยาวชนที่ไม่นับถือศาสนา จังหวัดเชียงใหม่
2) ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการเพิ่มขึ้นของเยาวชนที่ไม่นับถือศาสนา จังหวัดเชียงใหม่ 3) เสนอแนวทางการปฏิสัมพันธ์กับเยาวชนที่ไม่นับถือศาสนา จังหวัดเชียงใหม่ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยกำหนดกลุ่มตัวอย่างเป็นเยาวชนที่ไม่นับถือศาสนาในอำเภอเมืองเชียงใหม่ 15 คน ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก และวิเคราะห์ข้อมูลการวิจัยเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า
- เยาวชนที่ไม่นับถือศาสนาให้ความสำคัญกับการใช้เหตุผลและการตั้งคำถามต่อระบบความเชื่อแบบดั้งเดิมและการพัฒนาตัวเองมากกว่ายึดติดกับหลักคำสอนของศาสนา มองว่า ศาสนาไม่จำเป็นต่อการเป็น “คนดี” ดำรงชีวิตที่มุ่งเน้นการใช้เหตุผลและจริยธรรมส่วนบุคคล โดยคำนึงถึงสิทธิและเสรีภาพผู้อื่น เป้าหมายของชีวิตคือการประสบความสำเร็จในอาชีพ
- ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการไม่นับถือศาสนา ได้แก่ 1) ครอบครัว การเลี้ยงดูแบบอิสระให้โอกาสตั้งคำถามและการเลี้ยงดูแบบเคร่งครัดมากเยาวชนต่อต้าน 2) การศึกษา ทักษะคิดวิเคราะห์และการเข้าถึงข้อมูลที่หลากหลาย ทำให้เยาวชนเปิดรับมุมมองใหม่ไม่ยึดติดกับศาสนา 3) สังคม ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและอิทธิพลของสื่อออนไลน์ ส่งเสริมแนวคิดเสรีนิยม และศาสนามีบทบาทลดลง
- แนวทางปฏิสัมพันธ์ที่เหมาะสมคือ เคารพและรับฟังความคิดเห็นในการอยู่ร่วมกัน 1) ครอบครัว ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างสร้างสรรค์และหลีกเลี่ยงการบังคับให้เชื่อหรือปฏิบัติตามศาสนา
2) กลุ่มเพื่อน หลีกเลี่ยงประเด็นอ่อนไหว และเคารพซึ่งกันและกัน 3) สังคม ไม่ตัดสินหรือไม่ก้าวร้าวต่อความเชื่อที่แตกต่าง
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัด. (2560). บรรยายสรุปจังหวัดเชียงใหม่สำนักงานจังหวัด เชียงใหม่. สำนักงานจังหวัดเชียงใหม่. https://chiangmai.go.th/managing/public/D8/8D17 Jan2022133138.pdf
ชุติมาภรณ์ ค้าขาย. (2562). อิทธิพลของสื่อสังคมออนไลน์ต่อพฤติกรรมเบี่ยงเบนของเด็กและเยาวชนในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์และการบริหารสังคม, 27(2), 194-227. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swjournal/article/view/225816
ทัศนมินทร์ รัชตาธนรัชต และณีรนุช วงค์เจริญ. (2564). อิทธิพลของสื่อที่ส่งผลต่อพฤติกรรมความรุนแรงของเด็กและเยาวชน จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 30(2), 199-210. https://thaidj.org/index.php/JHS/article/view/10003
ปรารถนา หลีกภัย. (2563). การจัดการความขัดแย้งของพนักงานองค์กรในจังหวัดตรัง. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 39(2), 74-88. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/humsujournal/article/view/239940
พระครูปลัดณพิชญ์ ญาณวิโร (ลาภอิ่มทอง). (2564). การศึกษาวิเคราะห์เหตุผลของการไม่นับถือศาสนา[วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย]. MCU Digital Collections. https://e-thesis.mcu.ac.th/thesis/2547
พระปลัดณัฐยุทธ์ โฆสิตวํโส (ชัยวงศ์). (2566). การเลือกนับถือหรือไม่นับถือศาสนา: กรณีศึกษาแนวคิดที่ปรากฏในพระสุตตันตปิฎก. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ฯ, 10(1), 529-538. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDMCU/article/view/255578
พระมหายุทธนา นรเชฏโฐ (ศิริวรรณ) และจุฑารัตน์ ทองกินจันทร์. (2563). การอยู่ร่วมกันของคนในสังคมพหุวัฒนธรรมในประเทศไทย. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 7(1), 102-118. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMA/article/view/166929
ภาวินี นิ่มปฐมวงศ์ และอภิรัตน์ กังสดาพร. (2566). อาชีพในฝันของเยาวชนคนเจเนอเรชั่น Z. วารสารธรรมเพื่อชีวิต, 29(4), 71-82. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/dhammalife/article/view/2398
มติ ทาเจริญศักดิ์. (2566). การเสริมสร้างความไว้วางใจระหว่างบิดามารดาและวัยรุ่นเพื่อส่งเสริมพัฒนาการความคิดทางการเมืองและแก้ปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองภายในครอบครัว. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 29(1), 39-57.
วารุณี มงคลฤดี และพระครูบวรชัยวัฒน์. (2567). ศึกษาการพัฒนาชุมชนด้วยหลักพรหมวิหารธรรมของผู้นำชุมชน อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา. วารสารปัญญา, 31(2), 100-108. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/panya-thjo/article/view/276174
วิสุทธิ์ ขันศิริ และปุณณรัตน์ พิงคานนท์. (2566). ความสุขแห่งตน. วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น, 7(3), 325-342. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JLGISRRU/article/view/271360
สุคนธร ปักโคทานัง, ฐิยาพร กันตาธนวัฒน์, ปริยาภรณ์ ตั้งคุณานันต์, และขวัญธิศศรา อภิสุขสกุล. (2567). ปัจจัยด้านสถานศึกษาที่ส่งผลต่อทักษะชีวิตของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาฉะเชิงเทรา เขต 1. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 18(2), 134-155. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/JOEMSU/article/view/3752
สุรางค์รักษ์ ตันทา. (2561). การศึกษาเชิงวิเคราะห์วิธีการแก้ปัญหาการขัดแย้งทางความคิดตามแนวพุทธปรัชญาเถรวาท. วารสาร มมร ล้านนาวิชาการ, 7(1), 57-66. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/ mbulncjournal/article/view/146291
International Social Survey. (2008). ISSP 2008 “Religion lll”. GESIS. https://www.gesis.org/en/ issp/data-and-documentation/religion/2008
Pew Research Center. (2022, 27 October). Religion in public life. https://www.pewresearch.org/ religion/2022/10/27/religion-in-public-life
Russell, B. (1927). Why I Am Not a Christian. Watts & Co.
Silver, C., Coleman III, T. J., Hood, R. W., & Holcombe, J. M. (2014). The six types of nonbelief: a qualitative and quantitative study of type and narrative. Mental Health, Religion & Culture, 17(10), 990-1001. http://dx.doi.org/10.1080/13674676.2014.987743