การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการส่งเสริมการมีส่วนร่วมประชาชน ในการบริหารจัดการขยะขององค์การบริหารส่วนตำบลดงพญา อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน
คำสำคัญ:
การบูรณาการหลักพุทธธรรม, การมีส่วนร่วมของประชาชน, การบริหารจัดการขยะ, องค์การบริหารส่วนตำบลดงพญาบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการขยะขององค์การบริหารส่วนตำบลดงพญา อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน 2) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักพุทธธรรมกับการมีส่วนร่วมประชาชนในการบริหารจัดการขยะขององค์การบริหารส่วนตำบลดงพญา อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน 3) นำเสนอการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมประชาชนในการบริหารจัดการขยะตามหลักอปริหานิยธรรม เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณ มีกลุ่มตัวอย่าง 172 คน โดยใช้แบบสอบถาม สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้วิเคราะห์โดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน มีการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 12 รูป/คน ด้วยแบบสัมภาษณ์และวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า
- ระดับการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการขยะ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก
- หลักพุทธธรรมมีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมประชาชนในการบริหารจัดการขยะ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01
3. การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมประชาชนในการบริหารจัดการขยะโดยใช้หลักอปริหานิยธรรม คือ ส่งเสริมให้การมีส่วนร่วม เช่น ประชุมประชาคมพิจารณาร่างข้อบัญญัติ การออกแบบค่าธรรมเนียมการเก็บขนขยะ ส่งเสริมหลักประชาธิปไตยให้ในคนชุมชนได้คัดเลือกผู้นำ ทำให้ประชาชนต่างก็รับฟังความคิดเห็นในการนำเสนอแนวทางการบริหารจัดการขยะในชุมชน รวมถึงจัดกิจกรรมด้านสาธารณะให้ประชาชนมีส่วนร่วมดูแลศาสนสถานทั้งของชุมชนชาวพุทธและชาวคริสต์ ทำให้ประชาชนในพื้นที่มีความสามัคคีร่วมใจกันรักษาความสะอาดคัดแยกขยะในระดับต้นทางร่วมกัน
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2559). แผนแม่บทการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของประเทศ (พ.ศ.2559-2564). กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. https://www.pcd.go.th/publication/ 5061
กรมควบคุมมลพิษ. (2563). คู่มือสำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเรื่อง แนวทางการบริหารจัดการและพิจารณาคัดเลือกรูปแบบเทคโนโลยีการจัดการขยะที่เหมาะสมเบื้องต้น. กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. https://www.pcd.go.th/publication/5071
จรัญ สุทธเขต, พระครูปลัดวัชรพงษ์ วชิรปญฺโญ, และวรปรัชญ์ คำพงษ์. (2567). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการขยะขององค์การบริหารส่วนตำบลดู่พงษ์ อำเภอสันติสุข จังหวัดน่าน. วารสาร มมร ล้านนาวิชาการ, 13(2), 122–132. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/mbulncjournal/article/view/275852
ชิษณุพงศ์ ยศบุญยืน, อภิรมย์ สีดาคำ, และเกียรติศักดิ์ สุขเหลือง. (2566). การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการแก้ไขปัญหาภัยแล้งแบบยั่งยืนในทศบาลตำบลทาปลาดุก อำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน. วารสารภูมินิเวศพัฒนาอย่างยั่งยืน, 4(1), 1–14. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/AJ-SHaDa/article/view/1808
พระธวัชชัย สนฺติธมฺโม (วรรณนาวิน). (2561). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชนในเขตเทศบาลเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย]. MCU Digital Collections. https://e-thesis.mcu.ac.th/thesis/510
พระยงยุทธ ยุตฺตธมฺโม (ปะทิ) และวรปรัชญ์ คำพงษ์. (2566). รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการส่งเสริมโครงการหมู่บ้านรักษาศีล 5 ของชุมชนบ้านยู้ อำเภอท่าวังผา จังหวัดน่าน. วารสารจิตวิทยาพุทธศาสตร์ประยุกต์เพื่อสังคม, 9(1), 97–109. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/human/ article/view/265885.
พัณณิตา สมหนองบัว. (2565). รูปแบบการบริหารจัดการขยะที่พึงประสงค์ขององค์การบริหารส่วนตำบลผาสิงห์ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ยุทธพงษ์ กัยวรรณ์. (2543). พื้นฐานการวิจัย. สุวีริยาสาส์น.
สุธา ขาวเธียร. (2566, 3 กุมภาพันธ์). สภาวิศวกรรับเทรนด์ “ปลอดคาร์บอน” เปิดต้นแบบการสร้างอาคารเป็นมิตรสิ่งแวดล้อมทุกมิติ. สภาวิศวกร. https://coe.or.th/สภาวิศวกรชี้การปิดจบปั/
