การใช้พุทธปรัชญาในการเสริมสร้างความผาสุกด้านจิตวิญญาณของผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับผลกระทบจากโรค และการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด โรงพยาบาลเชียงคำ จังหวัดพะเยา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและระดับความผาสุกด้านจิตวิญญาณของผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับผลกระทบจากโรคและการรักษาด้วยยาเคมีบำบัด 2) ศึกษาหลักพุทธปรัชญาที่ใช้ในการเสริมสร้างความผาสุกด้านจิตวิญญาณ และ 3) นำเสนอรูปแบบและผลของการใช้หลักพุทธปรัชญาเพื่อเสริมสร้างความผาสุกด้านจิตวิญญาณของผู้ป่วยมะเร็งที่โรงพยาบาลเชียงคำ จังหวัดพะเยา งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยเชิงปริมาณคือผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด จำนวน 18 คน คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงโดยใช้โปรแกรม G*Power เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบบันทึกการติดตาม และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและเชิงอนุมาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 9 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการจัดกลุ่มตามประเด็นสำคัญ

ผลการวิจัยพบว่า

1) ระดับความผาสุกด้านจิตวิญญาณ ก่อนใช้พุทธปรัชญาอยู่ในระดับปานกลาง (  = 2.79, S.D. = 0.31) และเพิ่มขึ้นเป็นระดับสูงหลังใช้พุทธปรัชญา (  = 4.31, S.D. = 0.13)

2) ผู้ป่วยที่ปฏิบัติตามหลักพุทธปรัชญามีระดับความผาสุกด้านจิตวิญญาณสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

3) รูปแบบพุทธปรัชญาประกอบด้วย หลักไตรลักษณ์ หลักอริยสัจ 4 และหลักภาวนา 4 ซึ่งช่วยส่งเสริมให้ผู้ป่วยสามารถยอมรับความจริงของชีวิต ลดความทุกข์ และพัฒนาจิตใจให้มีสติและความสงบ ผลการใช้หลักพุทธปรัชญาพบว่า สามารถเสริมสร้างความผาสุกด้านจิตวิญญาณได้อย่างมีประสิทธิภาพ