การพัฒนาศักยภาพพระคิลานุปัฏฐากในโครงการวัดส่งเสริมสุขภาพของพระสงฆ์ในเขตอําเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย

Main Article Content

พระอธิการเฉลิม กตฺตสาโร
พระศักดิธัช สํวโร

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับพระคิลานุปัฏฐากในพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษากระบวนการพัฒนาศักยภาพพระคิลานุปัฏฐากในโครงการวัดส่งเสริมสุขภาพของพระสงฆ์ในเขตอําเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย และ 3) เพื่อพัฒนาศักยภาพพระคิลานุปัฏฐากในโครงการวัดส่งเสริมสุขภาพของพระสงฆ์ในเขตอําเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การศึกษาเชิงเอกสารประกอบกับการวิจัยเชิงปฏิบัติการภาคสนาม จากกลุ่มตัวอย่างจํานวน 20 รูป ร่วมกับการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสําคัญ จํานวน 25 รูป และการสนทนากลุ่มย่อยโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จํานวน 18 รูป/คน แล้วนําข้อมูลมาวิเคราะห์


ผลการวิจัยพบว่า 1) พระคิลานุปัฏฐาก คือ พระสงฆ์ผู้ดูแลหรือผู้ที่ทําหน้าที่ในการเอาใจใส่ปฐมพยาบาล ด้วยคิลานธรรมทั้งทางกาย สังคม จิต ปัญญา ทําให้มีใจยินดีชื่นชม หลุดพ้นจากอาสวะทั้งหลาย เพราะไม่ยึดมั่น ถือมั่น เพื่อให้เกิดความดีงามแห่งสงฆ์ 2) กระบวนการพัฒนาพระคิลานุปัฏฐาก ดําเนินการโดยใช้กิจกรรมหลัก คือ การอบรมหลักสูตรพระคิลานุปัฏฐาก ให้สอดคล้องกับแนวคิดโครงการวัดส่งเสริมสุขภาพ ที่มีเป้าหมายโดยยึดหลักการสําคัญ คือ การใช้ทางธรรมนําทางโลก 3) พระคิลานุปัฏฐากได้รับการพัฒนาศักยภาพที่ทําให้มีองค์ความรู้ความเข้าใจเรื่องการดูแลสุขภาพพระสงฆ์ตามหลักพระธรรมวินัย มีทักษะมีประสบการณ์ในการปฏิบัติการและการทํางานในการดูแลสุขภาพอนามัยตามหลักพระธรรมวินัย และมีศักยภาพในการสร้างการมีส่วนร่วมและการสร้างเครือข่ายพระสงฆ์แกนนําชุมชนในการดูแลสุขภาพพระสงฆ์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กตฺตสาโร พ., & สํวโร พ. (2020). การพัฒนาศักยภาพพระคิลานุปัฏฐากในโครงการวัดส่งเสริมสุขภาพของพระสงฆ์ในเขตอําเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 6(1), 45–58. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jgrp/article/view/4572
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

คณะสงฆ์อําเภอศรีสัชนาลัย จังหวัดสุโขทัย. (2562). เอกสารโครงการวัดส่งเสริมสุขภาพประจําปี 2562. สุโขทัย : สํานักงานเจ้าคณะอําเภอศรีสัชนาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฎกภาษาบาลีฉบับมหาจุฬาเตปิฎกํ 2500. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สํานักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.). (2560). ธรรมนูญสุขภาพพระสงฆ์แห่งชาติ พุทธศักราช 2560. นนทบุรี : บริษัท โอ.เอส. พริ้นติ้ง เฮ้าส์ จํากัด.

สํานักอนามัยผู้สูงอายุ กรมอนามัยกระทรวงสาธารณสุข. (2561). คู่มือแนวทางการอบรมหลักสูตรพระคิลานุปัฏฐาก (พระอาสาสมัครส่งเสริมสุขภาพประจําวัด-อสว). สํานักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.

อุทัย สุดสุข. (2552). สาธารณสุขในพระไตรปิฎก บูรณาการสู่สุขภาพที่ดี ชีวีมีสุข. นนทบุรี : เทพประทาน การพิมพ์.

พระศักดิธัช สํวโร. (2561). รูปแบบและกระบวนการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายตามแนวพระพุทธศาสนาของประชาชนในจังหวัดแพร่ (วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมวชิรญาน. (2560). ธรรมนูญสุขภาพพระสงฆ์แห่งชาติ พุทธศักราช 2560, กรุงเทพมหานคร : บริษัท โอ.เอส. พริ้นติ้งเฮ้าส์ จํากัด.

สุชีพ ปุญญานุภาพ. (2554). พระไตรปิฎกฉบับสําหรับประชาชน ย่อความจากพระไตรปิฎก ฉบับภาษาบาลี 45 เล่ม. พิมพ์ครั้งที่ 18. กรุงเทพมหานคร: มหามกุฏราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์.

พระพรหมคุราภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2548). อนามัยองค์รวมแนวพุทธ. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.