การพัฒนากระบวนการการประกันคุณภาพการศึกษาภายในของสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ ๑) ศึกษาสภาพปัญหาการประกันคุณภาพการศึกษาภายในของสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต ๑ ๒) พัฒนากระบวนการประกันคุณภาพการศึกษาภายในของสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา สมุทรปราการ เขต ๑ และ ๓) นําเสนอกระบวนการการประกันคุณภาพการศึกษาภายในของสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต ๑ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Method) ทั้งการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) วิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research -PAR) และการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์เลือกโรงเรียนขนาดใหญ่ โรงเรียนขนาดกลาง และโรงเรียนขนาดเล็ก สัมภาษณ์เฉพาะผู้อํานวยการโรงเรียน หัวหน้าฝ่ายประกันคุณภาพการศึกษาและครูรับผิดชอบงานประกันคุณภาพการศึกษา จํานวน ๖ โรงเรียน ๆ ละ ๓ คน รวม ๑๘ คน ด้วยการเลือกเจาะจง (Purposive Selection) เก็บข้อมูลปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม จากโรงเรียนขนาดใหญ่ โรงเรียนขนาดกลาง และโรงเรียนขนาดเล็ก จํานวน ๓ โรงเรียน ๆ ละ ๓ คน รวมจํานวน ๙ คน ด้วยการเลือกเจาะจง (Purposive Selection) เก็บข้อมูลเชิงประมาณโดยใช้แบบสอบถาม จํานวน ๒๙๗ ชุด

ผลการวิจัย พบว่า

๑. สภาพปัญหาการประกันคุณภาพการศึกษาภายในของสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต ๑ แบ่งออกเป็น ๒ ด้าน ๔ มาตรฐาน คือ ๑.๑) ด้านความเหมาะสม โดยภาพรวมเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นมาตรฐานพบว่า มาตรฐานที่ ๔ ระบบประกันคุณภาพภายในที่มีประสิทธิผล อยู่ในระดับมากที่สุด มาตรฐานที่ ๑ คุณภาพของผู้เรียน มาตรฐานที่ ๒ กระบวนการบริหารและการจัดการของผู้บริหารสถานศึกษา อยู่ในระดับมากที่สุด และมาตรฐานที่ ๓ กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสําคัญ มาตรฐานที่ ๔ ระบบประกันคุณภาพภายในที่มีประสิทธิผล ๑.๒) ด้านความเป็นไปได้ โดยภาพรวมเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นมาตรฐานพบว่า และมาตรฐานที่ ๒ กระบวนการบริหารและการจัดการของผู้บริหารสถานศึกษา มาตรฐานที่ ๑ คุณภาพของผู้เรียน และมาตรฐานที่ ๓ กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสําคัญ

๒. พัฒนากระบวนการการประกันคุณภาพการศึกษาภายในของสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต ๑ ซึ่งแบ่งออกเป็น ๔ มาตรฐาน คือ มาตรฐานที่ ๑ คุณภาพของผู้เรียนต้องมีร่างกายแข็งแรง นักเรียนมีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ความคิดอย่างมีวิจารณญาณ อภิปราย แลกเปลี่ยนความคิดเห็นและแก้ปัญหามีความสามารถในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มาตรฐานที่ ๒ กํากับ ติดตามประเมินผลการบริหารและการจัดการศึกษา การวางแผนและดําเนินงานพัฒนาครูและบุคลากรให้มีความเชี่ยวชาญทางวิชาชีพ การวางแผนและดําเนินงานพัฒนาวิชาการที่เน้นคุณภาพของผู้เรียนรอบด้าน ทุกกลุ่มเป้าหมายและดําเนินการอย่างเป็นรูปธรรม มาตรฐานที่ ๓ มีกระบวนการเรียนการสอนที่สร้างโอกาสให้ผู้เรียนทุกคนมีส่วนร่วม มาตรฐานที่ ๔ มีการกําหนดมาตรฐานการศึกษาของสถานศึกษา จัดทําแผนพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษามุ่นเน้นคุณภาพตามมาตรฐาน

๓. นําเสนอกระบวนการการประกันคุณภาพการศึกษาภายในของสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรปราการ เขต ๑ ผู้บริหารควรปฏิบัติงานด้วยความสมัครใจและมุ่งหวังในผลสําเร็จของงานเหนือสิ่งอื่นใด ปฏิบัติงานด้วยความชื่นชอบ มุ่งหวังให้ผลงานที่ได้รับบรรลุตามจุดมุ่งหมาย จัดทําแผนพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาแผนปฏิบัติการประจําปี โครงการ กิจกรรม ตลอดจนการกํากับ ติดตาม และควบคุมการดําเนินงานให้เป็นไปตามแผนที่กําหนด เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการปรับปรุงแก้ไขการดําเนินงานพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างต่อเนื่องควรนําผลการประเมินมาสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับสภาพการดําเนินงานที่เกิดขึ้นแก่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย และนําผลการประเมินไปใช้ในการกํากับติดตามและควบคุมการดําเนินงาน