พระเจ้าพร้าโต้ : มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมอำเภอลอง จังหวัดแพร่

พระอนุสรณ์ กิตฺติวณฺโณ; พระมหาสิทธิชัย ชยสิทฺธิ; อภิชา สุขจีน

ผู้แต่ง

พระอนุสรณ์ กิตฺติวณฺโณ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
พระมหาสิทธิชัย ชยสิทฺธิ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
อภิชา สุขจีน มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่

คำสำคัญ:

พระเจ้าพร้าโต้, มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม

บทคัดย่อ

พระเจ้าพร้าโต้ หรือ พระพุทธรูปที่แกะสลักด้วยมีดอีโต้ เกิดจากภูมิปัญญาชาวบ้าน ผู้สร้างต้องใช้ความพยายามอย่างยิ่งในการแกะสลักให้ออกมาสวยงามและสร้างให้เสร็จภายใน 1 วัน โดยเริ่มแกะตั้งแต่ตะวันขึ้นและเสร็จในตอนตะวันตกดินพอดี จึงมีชื่อเรียกกันอีกชื่อหนึ่งว่า “พระเจ้าทันใจ” และมีความเชื่อว่าหากได้กราบไหว้พระเจ้าพร้าโต้ จะทำให้ประสบความสำเร็จดั่งปรารถนา พระเจ้าพร้าโต้ถือเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของอำเภอลอง จังหวัดแพร่ ที่มีอายุมากถึง 237 ปี เป็นพระพุทธรูปที่มีอัตลักษณ์โดดเด่น มีพระเกศพุ่มสูงใหญ่ พระเกศา (ผม) เป็นหนามแหลมที่แสดงถึงความเฉียบแหลมแห่งปัญญา พระกรรณ (หู) ที่กว้างใหญ่ สัญลักษณ์ความเป็น ผู้รู้มาก ฟังมาก และมีพระพักตร์ เป็นใบหน้าที่ยิ้มอย่างสงบแสดงถึงเมตตาธรรม นอกจากนี้ พระเจ้าพร้าโต้ยังเป็นพระพุทธรูปที่มีคุณค่างดงามด้านพุทธศิลป์ และแฝงไปด้วยคติธรรมทางพระพุทธศาสนา ปัจจุบันพระเจ้าพร้าโต้ได้ประดิษฐาน ณ วัดศรีดอนคำ อำเภอลอง จังหวัดแพร่ โดยมีการเก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑ์ พร้อมกับพระพุทธรูปไม้แกะสลักองค์เล็กอีกนับพันองค์

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา. (2525). ประวัติพระพุทธรูปปางต่าง ๆ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์การศาสนา.

สุรสวัสดิ์ ศุขสวัสดิ์. (2558). พระพุทธรูปล้านนากับคติพระพุทธศาสนามหายานแบบตันตระ นิกายวัชรยาน. เชียงใหม่ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ศูนย์บริหารงานวิจัยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2557). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 22. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาปพน กตสาโร. (2560). พระพุทธรูปไม้ : คุณค่าและคติธรรมที่มีต่อวิถีชีวิตคนอีสาน (รายงานการวิจัย). ขอนแก่น : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น.

สถาบันวิจัยกฎหมาย. มูลนิธิ. (2552). รายงานฉบับสมบูรณ โครงการศึกษาวิจัยและจัดทํากฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ : สํานักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ.

พระมหาสิทธิชัย ชยสิทฺธิ และคณะ. (2563). การอนุรักษ์ภูมิปัญญาการสร้างพระพุทธไม้แกะสลักล้านนาในสังคมร่วมสมัย (รายงานการวิจัย). แพร่ : มหาวิทยลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่.

เสถียร โพธินันทะ. (2544). ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ บริษัทสร้างสรรค์บุคส์ จำกัด.

ข่าวสด. (2562). พระเจ้าพร้าโต้ : คติ สัญลักษณ์ สถาปัตยกรรม. (2564). เรียกใช้เมื่อ 13 กรกฎาคม 2564 จาก https://www.khaosod.co.th/newspaper-column/ amulets/news_2807274.