ถอดบทเรียนโครงการพัฒนารูปแบบพหุภาคีบนพื้นที่ที่มีความหลากหลายเชิงภูมิศาสตร์และชาติพันธุ์

วิกานดา ใหม่เฟย; ประไพพรรณ กิ้วเกษม; กอบลาภ อารีศรีสม

ผู้แต่ง

วิกานดา ใหม่เฟย มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ แพร่
ประไพพรรณ กิ้วเกษม มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ
กอบลาภ อารีศรีสม คณะผลิตกรรมการเกษตร, มหาวิทยาลัยแม่โจ้

คำสำคัญ:

บทเรียน, พหุภาคี, ความหลากหลาย, ภูมิศาสตร์, ชาติพันธุ์

บทคัดย่อ

บทความเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อถอดบทเรียนจากประสบการณ์ของผู้เขียนที่ได้มีส่วนร่วมในโครงการตำบลต้นแบบการจัดการขยะและของเหลือใช้อย่างครบวงจร ดำเนินการในพื้นที่ตำบลห้วยโรง อำเภอ ร้องกวาง จังหวัดแพร่ ปี พ.ศ. 2559 เป็นโครงการพัฒนารูปแบบ พหุภาคีที่เน้นการมีส่วนร่วมกับทุกภาคส่วนในทุกกระบวนการเพื่อแก้ไขปัญหาต้นทางของขยะ ดำเนินการสำรวจขยะจาก 202 ครัวเรือนในพื้นที่ 8 หมู่บ้านของตำบลห้วยโรง เพื่อออกแบบโครงการฝึกอบรมการจัดการขยะที่เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่และวิถีชีวิตของคนในชุมชน ซึ่งมีข้อแตกต่างด้านภูมิศาสตร์ ชาติพันธุ์ โครงการฝึกอบรมแบ่งเป็น 2 รุ่น ได้แก่ รุ่นที่ 1 สำหรับประชาชนทั่วไปจำนวน 48 คน และรุ่นที่ 2 สำหรับเด็กและเยาวชนในพื้นที่ จำนวน 59 คน บทเรียน ที่ทุกภาคส่วนได้รับจากโครงการดังกล่าว พบว่า ประชาชนส่วนใหญ่ตระหนักในปัญหาและการมีส่วนร่วมในการ จัดการขยะ และต้องการเข้ารับการฝึกอบรมการจัดการขยะเพราะไม่มีประสบการณ์ ความรู้ และทักษะในการ จัดการขยะ ผลการสำรวจขยะทั้งในครัวเรือนและพื้นที่การเกษตร พบว่า ส่วนใหญ่เป็นขยะประเภทรีไซเคิลที่ต้องวางแผนในการ คัดแยกขยะร่วมกัน และกำหนดข้อตกลงในการจำหน่ายให้กับผู้รับซื้อขยะจากภายนอก ส่วนขยะอินทรีย์และขยะทั่วไปนั้น สามารถสร้างอรรถประโยชน์ใช้ในครัวเรือนและใช้ในการเกษตร

เอกสารอ้างอิง

ดารณี พิมพ์ช่างทอง และอภิรดา สุทธิสานนท์. (2558). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้านการเรียนรู้เพื่อการแข่งขันทางธุรกิจประจำท้องถิ่นสู่สังคมแห่งการเรียนรู้. วารสารสุทธิปริทัศน์. 29(90), 14-30.

พัชญทัฬห์ กิณเรศ และนารถระพี นาคะวัจนะ. (2560). กระบวนการมีส่วนร่วมในการจัดการขยะที่ต้นทางเพื่อลดปริมาณขยะของชุมชนนาราชควาย จังหวัดนครพนม. วารสารวิจัยเพื่อการพัฒนาเชิงพื้นที่. 9(3), 191-205.

นภาปวีณ์ เมสนุกูล, สิทธิพงษ์ ดิลกวณิช, และสุวรรณา กิจผาติ บุญตานนท์. (มปป.). ถอดบทเรียนการจัดการขยะชุมชนจากพื้นที่ที่ประสบความสาเร็จเพื่อเป็นแนวทางการจัดการขยะอย่างมีส่วนร่วมของชุมชนวังด้ง หมู่ 1 ตำบลวังด้ง อำเภอเมือง จังหวัดกาญจนบุรี. สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน). เรียกใช้เมื่อ 25 เมษายน 2564 จาก http://www.codi.or.th /downloads/ Research/ Research12.pdf

วิกานดา ใหม่เฟย. (2562). การประเมินผลโครงการฝึกอบรมการจัดการขยะที่เหมาะสมกับพื้นที่ชุมชนตำบลห้วยโรง อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต.7(2), 167-179.

วิกานดา ใหม่เฟย. (2562). เอกสารประกอบการสอนรายวิชา กช 322 การวางแผนและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในชุมชน. สาขาวิชาการจัดการชุมชน มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ. แพร่ : ร้องกวางก๊อปปี้แอนปริ้น.

วิกานดา ใหม่เฟย, พิชญาพร ภิญญ์ญาพัช, ดวงพร เพิ่มสุวรรณ, และสุรชัย ใจนนถี. (2559). รายงานผลการดำเนินโครงการ ตำบลต้นแบบการจัดการขยะและของเหลือใช้อย่างครบวงจร. แพร่ : มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ.

ศุภษร วิเศษชาติ, สมบัติ ศิลา, และสุนิศา แสงจันทร์. (2560). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการคัดแยกขยะมูลฝอยของประชาชนชนชนที่ 2 เทศบาลเมืองวังน้ำเย็น จังหวัดสระแก้ว. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต. 5 (2), 422-433.

เสกสรร สนวา, อภิชาต ใจอารีย์, และระวี สัจจโสภณ. (2560). การพัฒนามนุษย์ในชุมชนท้องถิ่นกับความเป็นพลเมือง. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย. 7(2), 55-63.

อภิชาติ ใจอารีย์.(2559). กระบวนการมีส่วนร่วมแบบพหุภาคีเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน กรณีศึกษาการจัดการป่าชุมชนบ้านพุเตย จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร ฉบับภาษาไทย. 36(1), 111-136.

องค์การบริหารส่วนตำบลห้วยโรง. (2559). สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน. เรียกใช้เมื่อ 5 มกราคม 2559 จาก http://www.huairong-phrae.go.th/