นวนิยายเรื่องกลิ่นกาสะลอง : กรณีศึกษาผ่านหลักธรรมทิศ 6

บทคัดย่อ

บทความนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของหลักธรรมทิศ 6 ที่ปรากฏในนวนิยาย เรื่อง กลิ่นกาสะลอง การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเอกสารและเสนอผลการศึกษา ด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการศึกษา พบว่า หลักธรรมทิศ 6 ปรากฏเด่นชัดและมีความสอดคล้องกับนวนิยาย เรื่อง กลิ่นกาสะลอง คือ 1. ทิศเบื้องหน้า ได้แก่ มารดาบิดา พบการกระทำของตัวละครในด้านบุตรธิดาพึงบำรุงมารดาบิดาและมารดาบิดาย่อมอนุเคราะห์บุตรธิดา 2. ทิศเบื้องขวา ได้แก่ ครูอาจารย์ พบการกระทำของตัวละครในด้านศิษย์พึงบำรุงครูอาจารย์และครูอาจารย์ย่อมอนุเคราะห์ศิษย์ 3. ทิศเบื้องหลัง ได้แก่ บุตรภรรยา พบการกระทำของตัวละครในด้านสามีบำรุงภรรยาและภรรยาย่อมอนุเคราะห์สามี 4. ทิศเบื้องซ้าย ได้แก่ มิตรสหาย พบการกระทำของตัวละครในด้านบุคคลพึงบำรุงมิตรสหายและมิตรสหาย ย่อมอนุเคราะห์ตอบ 5. ทิศเบื้องล่าง ได้แก่ คนรับใช้และคนงาน พบการกระทำของตัวละคร  ในด้านนายพึงบำรุงคนงานและคนงานย่อมอนุเคราะห์นาย และ 6. ทิศเบื้องบน ได้แก่ พระสงฆ์ พบการกระทำของตัวละครในด้านคฤหัสถ์ย่อมบำรุงพระสงฆ์และพระสงฆ์ย่อมอนุเคราะห์คฤหัสถ์ ความสัมพันธ์ของตัวละครที่เกี่ยวเนื่องด้วยการกระทำร่วมกันในอดีตชาติส่งผลให้เกิดความสัมพันธ์ในภพชาติต่อไป แสดงให้เห็นถึงหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาที่แฝงอยู่ในนวนิยาย เรื่อง กลิ่นกาสะลอง และสะท้อนให้เห็นว่าความเชื่อเรื่องกรรมและเรื่องภพชาติยังคงปรากฏอยู่ในสังคมไทยสืบเนื่องจนถึงปัจจุบัน