พฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของสามเณรในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขตภาคเหนือตอนบน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของสามเณร และเสนอแนะแนวทาง การพัฒนาพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเอง กลุ่มตัวอย่างเป็นสามเณรในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษาต้นแบบศูนย์ส่งเสริมสุขภาพสามเณรจังหวัดเชียงราย พะเยา น่าน แพร่ และลำปาง จังหวัดละ ๑ แห่ง สามเณรจำนวน ๔๑๖ รูป เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบประเมินพฤติกรรมการบริโภค ออกกำลังกายและอารมณ์ (พฤติกรรม ๓ อ.) ศูนย์การเรียนรู้องค์กรต้นแบบไร้พุง วิเคราะห์ข้อมูลด้วย individual pair t-test แจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติ t-test โดยกําหนดค่าความถี่ มีนัยสําคัญทางสถิติไว้ที่ระดับ ๐.๐๕
ผลการศึกษาพบว่าสามเณรมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ ๔๙.๕ และ ๕๑.๗) ระดับควรปรับปรุง(ร้อยละ ๔๖.๖ และ ๔๖.๔) เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยครั้งที่ ๑ และครั้งที่ ๒ ไม่แตกต่างกัน (mean ๑.๕๗,Std.Deviation .๕๖๘) พบพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองเพิ่มขึ้นคือการหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีแอกกอฮอล์ พฤติกรรมที่ต้องปรับปรุงได้แก่กินอาหารครบ ๕ หมู่ (ข้าว ผัก ผลไม้ เนื้อสัตว์ นม), ดื่มนมพร่องมันเนย วันละ ๑ - ๒ แก้ว, กินอาหารประเภทต้ม นึ่ง ลวก อบ, หลีกเลี่ยงของหวานและขนมที่มีแป้งน้ำตาลมาก,เลือกดื่มน้ำเปล่าแทนน้ำอัดลมหรือน้ำหวาน และออกกำลังกายวันละ ๓๐ นาที ผลภาวะโภชนาการสามเณรด้วยดัชนีมวลกาย (BMI) พบว่ามีภาวะอ้วนเพิ่มขึ้น (ร้อยละ ๒๗.๗ และ ๓๐.๑) น้ำหนักเทียบกับส่วนสูงพบภาวะอ้วนเพิ่มขึ้นเช่นเดียวกัน (ร้อยละ ๒๖.๗ และ ๓๑.๙) ส่วนสูงเทียบกับอายุพบว่าส่วนใหญ่มีส่วนสูงเพิ่มขึ้นตามเกณฑ์อายุ (ร้อยละ๗๘.๖ และ ๙๑.๑) ทดสอบสมรรถภาพทางกายพบว่าสามเณรส่วนใหญ่ไม่ผ่านเกณฑ์ และมีแนวโน้มสูงขึ้น(ร้อยละ ๖๗.๓ และ ๘๒.๒) เกณฑ์ที่ไม่ผ่านคือด้านความแข็งแรงและอดทนของกล้ามเนื้อ (ร้อยละ ๕๑.๒ และ ๖๑.๑) สามเณรที่ไม่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ ๓๘ พบมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของตนเองอยู่ในระดับควรปรับปรุง อีกร้อยละ ๔๑ พบมีพฤติกรรมอยู่ในระดับ ปานกลาง ผลการวิจัยครั้งนี้ ได้สะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนว่าสามเณรยังมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเอง ไม่ดีพอ งานวิจัยนี้ขอนำเสนอข้อเสนอแนะคือ (๑) หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรนิเทศติดตาม เสริมพลังเพื่อให้สามเณรมีความรอบรู้ด้านสุขภาพและเกิดพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของตนเองอยู่ในระดับดี (๒) พัฒนาให้เป็นองค์กรไร้พุง ที่ใช้หลักการลดอ้วน ลดพุง เพื่อให้บุคลากรทุกคนในองค์กรรวมทั้งคนในชุมชน มีความรู้ ทักษะด้านอาหารโภชนาการและออกกำลังกาย ตามหลักการแนวคิด ๓ อ. (อาหาร ออกกำลังกาย และอารมณ์) สร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ ตระหนักรู้ เข้าใจ และเห็นความสำคัญ ร่วมกันส่งเสริมสุขภาพสามเณรอย่างเป็นองค์รวม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสารเอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข, สรุปผลการตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.๒๕๕๘ คณะ ๑-๕. [ออนไลน์]. แหล่งที่มา :
bie.moph.go.th/bie/contents/view/๑๙๔๕. [๑๙ ต.ค. ๒๕๕๘].
จิราภรณ์ เรืองยิ่ง และคณะ. “พฤติกรรมการบริโภคอาหารของวัยรุ่นในจังหวัดสงขลา : การสังเคราะห์องค์ความรู้และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหาร”, วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่. ปีที่ ๘ ฉบับที่ ๑ (มกราคม - มิถุนายน ๒๕๕๙) : ๒๔๕ - ๒๖๐.
พิมพาภรณ์ กลั่นกลิ่น และคณะ. “กระบวนการพัฒนาการสร้างเสริมสุขภาพสามเณร โรงเรียนสมเด็จพระพุทธชินวงศ์”, พยาบาลสาร ๔๐ (ฉบับพิเศษ ๒๕๕๖).
ศูนย์อนามัยที่ ๑๐ เชียงใหม่. เอกสารสรุปผลการดำเนินงานพัฒนาสุขอนามัยสามเณรในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ ๖. (อัดสำเนา) : เชียงใหม่, ๒๕๕๘.
สุวัฒสัน รักขันโท และคณะ. พฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของพระภิกษุในเขตภาคใต้ตอนบน. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ห้องเรียนสุราษฎร์ธานี วัดพัฒนาราม (พระอารามหลวง). ทุนสนับสนุนการวิจัย สำนักงานสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.), ๒๕๕๑.
สำนักงานโครงการสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สวนจิตรลดา พระราชวังดุสิต กรุงเทพฯ. โครงการจัดตั้งศูนย์ส่งเสริมสุขภาพสามเณรในโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ในโครงการตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (อัดสำเนา) : เชียงใหม่, ๒๕๕๘.
พระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ในโครงการตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. รายงานการเฝ้าระวังภาวะโภชนาการ : ว ๑_๑๐๓ ม. (อัดสำเนา) : กรุงเทพฯ, ๒๕๕๘.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. สุขภาพคนไทย ๒๕๕๘ : ๑๑ ตัวชี้วัด“โรคอ้วน” [ออนไลน์]. แหล่งที่มา : http://www.healthstation.in.th/action/viewartcle/๘๒๗ [๔ มิ.ย. ๒๕๕๘].
สำนักสุขาภิบาลและน้ำ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. สรุปผลการดำเนินงานเฝ้าระวังคุณภาพน้ำดื่ม ในโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา. (อัดสำเนา) : กรุงเทพฯ, ๒๕๕๗.
