การศึกษาวิเคราะห์ความเชื่อเรื่องการแสดงผลของกรรม และการตกทอดกรรมสู่ทายาท

ผู้แต่ง

  • สมบูรณ์ บุญฤทธิ์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช
  • พีระพล สงสาป มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

กรรม, ทายาท, ผลของกรรม

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) เพื่อศึกษาความเชื่อเรื่องกรรมและการแสดงผลของกรรมอันเกิดจากการกระทำของตน ๒) เพื่อศึกษาความเชื่อเรื่องกรรมและการแสดงผลของกรรมอันเกิดจากการกระทำของบรรพบุรุษและตกทอดในการแสดงผลของกรรมสู่ทายาท และ ๓) เพื่อวิเคราะห์ความเชื่อเรื่องการแสดงผลของกรรมและการตกทอดในการแสดงผลของกรรมสู่ทายาท เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ผู้ที่มีความเชื่อว่าได้รับการแสดงผลของกรรมจากการกระทำกรรมของตนเอง และผู้ที่มีความเชื่อว่าได้รับการแสดงผลของกรรมจากการกระทำของบรรพบุรุษและแสดงผลของกรรมนั้นสู่ทายาท จำนวน ๑๓ รูป/คน ในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราชและจังหวัดตรัง วิเคราะห์ความเชื่อเรื่องกรรมและการแสดงผลของกรรม จากข้อมูลที่ได้โดยใช้แนวคิดเรื่องกรรมในพระพุทธศาสนา และนำเสนอข้อมูลในเชิงวิเคราะห์ความเชื่อเรื่องกรรมในมิติทางสังคม

ผลการวิจัยพบว่า

๑. กรรมเป็นเรื่องที่สามารถรับรู้และเข้าใจได้ว่าเป็นสิ่งที่มีอยู่จริง เมื่อบุคคลได้กระทำกรรมใดไว้จะเป็นกรรมดี (กุศลกรรม) หรือกรรมไม่ดี (อกุศลกรรม) ก็จะได้รับการแสดงผลของกรรม ซึ่งอาจแสดงผลของกรรมต่อผู้กระทำกรรมและอาจตกทอดการแสดงผลของกรรมไปสู่ลูกหลานหรือทายาทของผู้กระทำกรรม บุคคลที่เชื่อว่าตนเองได้รับการแสดงผลของกรรมจากการกระทำของบรรพบุรุษและได้แสดงผลของกรรมตกทอดมาที่ตนและครอบครัว ทั้งนี้ถือว่าเป็นความเชื่อเรื่องกรรมในเชิงปัจเจกวิถีทางสังคมและการเรียนรู้ของบุคคลนั้น

๒. ความเชื่อเรื่องกรรม และการแสดงผลของกรรม เป็นความเชื่อที่สำคัญของผู้ที่นับถือพระพุทธศาสนา ดังพุทธวัจนะที่ว่า “กมฺมุนา วตฺตตีโลโก : สัตว์โลกย่อมดำเนินไปตามกรรม” ผู้ให้ข้อมูล ทั้งหมดมีความเชื่อว่า ผู้ที่เกิดมาล้วนได้รับกรรมและการแสดงผลของกรรมที่แต่ละคนและบรรพบุรุษได้กระทำไว้ และส่วนหนึ่งยอมรับว่าเป็นผลของกรรมที่สืบเนื่องมาจากบรรพบุรุษ

กรรมที่ได้รับการแสดงผลในงานวิจัยนี้ เกิดจากวิบากกรรมอันเนื่องจากการกระทำทั้งของตนเองและบรรพบุรุษ มีประเภทของกรรมที่เกิดขึ้น ๖ ประเภทจากฐานกรรม ๑๒ ได้แก่ ชนกกรรม, อุปัตยกรรม, อาจิณณกรรม, กตัตตากรรม, ทิฎฐธรรมเวทนียกรรม และ อโหสิกรรม

เอกสารอ้างอิง

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ ๙. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๔๙.

พระไพศาล วิสาโล. พุทธศาสนาไทยในอนาคต แนวโน้มและทางออกจากวิกฤติ. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสดศรี - สฤษดิ์วงศ์, ๒๕๔๖.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎก มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ฉบับเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.

สุภาพรรณ ณ บางช้าง. พุทธธรรมที่เป็นรากฐานสังคมไทย ก่อนสมัยสุโขทัยถึงก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครอง. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๓๖.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-28

รูปแบบการอ้างอิง

บุญฤทธิ์ ส., & สงสาป พ. (2026). การศึกษาวิเคราะห์ความเชื่อเรื่องการแสดงผลของกรรม และการตกทอดกรรมสู่ทายาท. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 3(2), 1–12. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jgrp/article/view/3704

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย