การศึกษาวิเคราะห์ความเชื่อเรื่องการแสดงผลของกรรม และการตกทอดกรรมสู่ทายาท
คำสำคัญ:
กรรม, ทายาท, ผลของกรรมบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) เพื่อศึกษาความเชื่อเรื่องกรรมและการแสดงผลของกรรมอันเกิดจากการกระทำของตน ๒) เพื่อศึกษาความเชื่อเรื่องกรรมและการแสดงผลของกรรมอันเกิดจากการกระทำของบรรพบุรุษและตกทอดในการแสดงผลของกรรมสู่ทายาท และ ๓) เพื่อวิเคราะห์ความเชื่อเรื่องการแสดงผลของกรรมและการตกทอดในการแสดงผลของกรรมสู่ทายาท เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ผู้ที่มีความเชื่อว่าได้รับการแสดงผลของกรรมจากการกระทำกรรมของตนเอง และผู้ที่มีความเชื่อว่าได้รับการแสดงผลของกรรมจากการกระทำของบรรพบุรุษและแสดงผลของกรรมนั้นสู่ทายาท จำนวน ๑๓ รูป/คน ในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราชและจังหวัดตรัง วิเคราะห์ความเชื่อเรื่องกรรมและการแสดงผลของกรรม จากข้อมูลที่ได้โดยใช้แนวคิดเรื่องกรรมในพระพุทธศาสนา และนำเสนอข้อมูลในเชิงวิเคราะห์ความเชื่อเรื่องกรรมในมิติทางสังคม
ผลการวิจัยพบว่า
๑. กรรมเป็นเรื่องที่สามารถรับรู้และเข้าใจได้ว่าเป็นสิ่งที่มีอยู่จริง เมื่อบุคคลได้กระทำกรรมใดไว้จะเป็นกรรมดี (กุศลกรรม) หรือกรรมไม่ดี (อกุศลกรรม) ก็จะได้รับการแสดงผลของกรรม ซึ่งอาจแสดงผลของกรรมต่อผู้กระทำกรรมและอาจตกทอดการแสดงผลของกรรมไปสู่ลูกหลานหรือทายาทของผู้กระทำกรรม บุคคลที่เชื่อว่าตนเองได้รับการแสดงผลของกรรมจากการกระทำของบรรพบุรุษและได้แสดงผลของกรรมตกทอดมาที่ตนและครอบครัว ทั้งนี้ถือว่าเป็นความเชื่อเรื่องกรรมในเชิงปัจเจกวิถีทางสังคมและการเรียนรู้ของบุคคลนั้น
๒. ความเชื่อเรื่องกรรม และการแสดงผลของกรรม เป็นความเชื่อที่สำคัญของผู้ที่นับถือพระพุทธศาสนา ดังพุทธวัจนะที่ว่า “กมฺมุนา วตฺตตีโลโก : สัตว์โลกย่อมดำเนินไปตามกรรม” ผู้ให้ข้อมูล ทั้งหมดมีความเชื่อว่า ผู้ที่เกิดมาล้วนได้รับกรรมและการแสดงผลของกรรมที่แต่ละคนและบรรพบุรุษได้กระทำไว้ และส่วนหนึ่งยอมรับว่าเป็นผลของกรรมที่สืบเนื่องมาจากบรรพบุรุษ
กรรมที่ได้รับการแสดงผลในงานวิจัยนี้ เกิดจากวิบากกรรมอันเนื่องจากการกระทำทั้งของตนเองและบรรพบุรุษ มีประเภทของกรรมที่เกิดขึ้น ๖ ประเภทจากฐานกรรม ๑๒ ได้แก่ ชนกกรรม, อุปัตยกรรม, อาจิณณกรรม, กตัตตากรรม, ทิฎฐธรรมเวทนียกรรม และ อโหสิกรรม
เอกสารอ้างอิง
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ ๙. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๔๙.
พระไพศาล วิสาโล. พุทธศาสนาไทยในอนาคต แนวโน้มและทางออกจากวิกฤติ. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสดศรี - สฤษดิ์วงศ์, ๒๕๔๖.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎก มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ฉบับเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.
สุภาพรรณ ณ บางช้าง. พุทธธรรมที่เป็นรากฐานสังคมไทย ก่อนสมัยสุโขทัยถึงก่อนการเปลี่ยนแปลงการปกครอง. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๓๖.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร

