การศึกษาสภาพปัจจุบัน ความต้องการ และสังเคราะห์ชุดความรู้ในการพัฒนาหลักสูตรประวัติศาสตร์ท้องถิ่นสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้ เป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัย เรื่อง การพัฒนาหลักสูตรประวัติศาสตร์ท้องถิ่นลุ่มน้ำฝางโดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เพื่อเสริมสร้างพลเมืองท้องถิ่นตื่นรู้ สำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัจจุบันในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นลุ่มน้ำฝาง 2. ศึกษาความความต้องการในการพัฒนาหลักสูตรประวัติศาสตร์ท้องถิ่นลุ่มน้ำฝาง 3. สังเคราะห์ชุดความรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นลุ่มน้ำฝาง โดยผู้วิจัยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) และรวมรวบข้อมูลเชิงคุณภาพจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) จำนวน 15 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบบันทึกภาคสนาม แบบการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง และแบบบันทึกการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์สรุปอุปนัย (Analytic Induction) ร่วมกับการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

          ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันในการพัฒนาหลักสูตรประวัติศาสตร์ท้องถิ่นลุ่มน้ำฝาง มีเนื้อหาประวัติศาสตร์เกี่ยวข้องกับตำนาน และประวัติศาสตร์กระแสหลัก ซึ่งการสอนประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่ใช้อยู่ไม่สอดคล้องกับสภาพปัจจุบัน นักเรียนมองว่าเป็นเรื่องน่าเบื่อหน่าย 2. ความต้องการในการพัฒนาหลักสูตรประวัติศาสตร์ท้องถิ่นลุ่มน้ำฝาง ควรนำเรื่องในท้องถิ่นมาบรรจุในเนื้อหา จัดกิจกรรมให้นักเรียนได้ปฏิบัติ ลงพื้นศึกษาเรียนรู้ร่วมกับคนในชุมชนด้วยเนื้อหาเชิงลึกและสะท้อนความเป็นจริง ปราชญ์ชุมชนต้องการพัฒนาชุมชนให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ตลอดชีวิต และเป็นวิทยากรท้องถิ่นได้ 3. การสังเคราะห์ชุดความรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นลุ่มน้ำฝางสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา จำแนกได้ 3 ยุค 1) ความรู้ในอดีต 2) ความรู้ในปัจจุบัน 3) ความรู้ในอนาคต