การพัฒนาทักษะใหม่ (Re-skills) และการยกระดับทักษะเดิม (Up-skills) สำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในยุค AI: แนวทางและการปฏิบัติ
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวคิด นิยาม และความแตกต่างระหว่างการพัฒนาทักษะใหม่ (Re-skills) และการยกระดับทักษะเดิม (Up-skills) ของผู้บริหารสถานศึกษา ตลอดจนวิเคราะห์ความสำคัญของการพัฒนาทักษะดังกล่าวต่อการบริหารสถานศึกษาในปัจจุบันและอนาคต และนำเสนอแนวทางที่เป็นรูปธรรมในการส่งเสริมและพัฒนาทักษะเหล่านี้สำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในยุค AI เนื้อหาครอบคลุมการวิเคราะห์ผลกระทบของปัญญาประดิษฐ์ การนิยามการพัฒนาทักษะใหม่และการยกระดับทักษะเดิม พร้อมยกตัวอย่างทักษะที่จำเป็น การสำรวจความจำเป็นที่ผู้บริหารต้องพัฒนาทักษะเหล่านี้เพื่อการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์และการนำองค์กรสู่การเปลี่ยนแปลง รวมถึงการนำเสนอรูปแบบและแนวทางปฏิบัติในการส่งเสริมการพัฒนาทักษะใหม่และการยกระดับทักษะเดิม นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความท้าทายและข้อควรพิจารณาในการนำแนวทางการพัฒนาทักษะเหล่านี้ไปปรับใช้ในบริบทของสถานศึกษา การทำความเข้าใจความแตกต่างและความสัมพันธ์ระหว่างสองแนวคิดนี้ถือเป็นรากฐานสำคัญในการวางแผนกลยุทธ์การพัฒนาศักยภาพบุคลากรที่ยั่งยืน เพื่อให้สถานศึกษาสามารถผลิตพลเมืองที่มีคุณภาพและตอบโจทย์ความต้องการของโลกอนาคตได้อย่างแท้จริง การลงทุนในการพัฒนาทักษะเหล่านี้จึงเป็นการลงทุนที่สำคัญที่สุด เพื่อความสำเร็จของสถานศึกษาในปัจจุบันและอนาคตที่ปัญญาประดิษฐ์ จะเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตและสังคมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
เอกสารอ้างอิง
คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2553). คู่มือการกำหนดความรู้ความสามารถ ทักษะและสมรรถนะ
สำหรับตำแหน่ง. นนทบุรี: ประชุมช่างจำกัด.
ธนาคาร คุ้มภัย, ประทิน เลี่ยนจำรูญ, และสมพร ปานดำ. (2564). การพัฒนากำลังคนอาชีวศึกษาด้าน
อุตสาหกรรมเพื่อรองรับการพัฒนาเศรษฐกิจฐานนวัตกรรม. วารสารนวัตกรรมการเรียนรู้และ
เทคโนโลยี, 1(1), 52-62.
ปิยวัฒน์ สุทธิประภา. (2024). ประเด็นจริยธรรมในการใช้ AI ในการศึกษาไทย. วารสารนวัตกรรม
การศึกษาและการเรียนรู้, 4(1), 25-42.
ภคพล ขันทอง และสุชาดา บุบผา. (2024). สมรรถนะดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อชุมชนการ
เรียนรู้ทางวิชาชีพในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาหนองคาย.
วารสารปัญญาปณิธาน, 9(1), 99-112.
ไพฑูรย์ สิน ลา รัตน์. (2020). อนาคตของครุศึกษาไทยกับการสร้างความฉลาดรู้: ศาสตราจารย์ กิตติคุณ
ดร. ไพฑูรย์ สินลารัตน์. คุรุสภาวิทยาจารย์, 1(1), 1-7.
วิจารณ์ พานิช. (2553). ผู้บริหารองค์กรอัจฉริยะฉบับนักปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์
พลับลิชชิ่ง.
วิจารณ์ พานิช. (2566). การศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน: Education for Sustainable
Development. คุรุสภาวิทยาจารย์, 4(2), 1-12.
วิไลวรรณ วงศ์จินดา, นิกร สุกขชาติ, และธีรชาติ นุสโส. (2565). การพัฒนาแอปพลิเคชันเพื่อส่งเสริมทักษะ
Reskill & Upskill และเตรียมความพร้อมรองรับการทำงานในอนาคต หลังวิกฤตการโรคระบาด
ของ COVID-19. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(5), 114-127.
วิโรจน สารรัตนะ. (2553). ผู้บริหารโรงเรียนสามมิติการพัฒนาวิชาชีพสูความเป็นผู้บริหารที่มี
ประสิทธิภาพ. ขอนแกน: คลังนานาวิทยา.
เศรษฐทรัพย์ทวี. (2568). ทักษะการบริหารเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพของสถานศึกษา. รายงานการประชุม
Graduate School Conference (Vol. 8, No. 1, p.766).
สมพร ปานดำ. (2563). พัฒนาและยกระดับทักษะอาชีวศึกษาไทยในยุคเทคโนโลยีเปลี่ยนโลก. รัฏฐาภิ
รักษ์, 63(1), 124-133.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566—2570). ราชกิจจานุเบกษา.
อัญชลี เศรษฐทรัพย์ทวี. (2568, 23 พฤษภาคม). ทักษะการบริหารเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพของ
สถานศึกษา. ใน การประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ ครั้งที่ 8: ก้าวข้ามขอบเขต
ความรู้สู่การเปลี่ยนแปลงและพัฒนาอย่างยั่งยืน (หน้า 766–773). มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.
อำพวรรณ กังวานพณิชย์ และสุเมธ งามกนก. (2023). ภาวะผู้นำในยุค Next normal: นวัตกรรมและ
เทคโนโลยีในยุคอนาคตทางการศึกษา. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่ง
ประเทศไทย (ส พบ ท.), 5(2), 37-52.
อำนวย มีราคา, ชาญวิทย์ หมุนอุดม, ธีรวัฒน์ หินแก้ว และปราณี คนสวย. (2567). ทักษะการบริหารของ
ผู้บริหารสถานศึกษาในยุค AI สู่ความเป็นเลิศ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 10(1), 3081-3096.
Alkan, A. (2024). The Role of Artificial Intelligence in the Education of Students with
Special Needs. International Journal of Technology in Education and
Science, 8(4), 542-557
Bozkurt, S., Çoban, Ö., & Kan, A. (2019). Developing on educational administrators’ 21st
century skills scale: Study of validity and reliability. Kastamonu Education
Journal, 27(3)
Colebra, A. A. M. (2024). Leveraging professional learning: Enhancing instructional
supervision to support teacher growth. Leveraging Professional Learning: Enhancing Instructional Supervision to Support Teacher Growth, 151(1), 19-19.
Dangwal, K. L. (2023). Technology for Assessment and Evaluation. University News, 61(08),
-60
Grzybowski, W. (2024). Comparison of river and coastal water as potential sources of
bioavailable iron. Marine Pollution Bulletin, 205, 116634.
Holmes, W., Bialik, M. and Fadel, C. (2023) Artificial Intelligence in Education. Globethics
Publications, 8, 621-653. https://doi.org/10.58863/20.500.12424/4276068
Katz, R. L. (1955). Skills of an Effective Administrator. Harvard Business Review, 33, 33-42.
Karakose, T., & Tülübas, T. (2024). School Leadership and Management in the Age of
Artificial Intelligence (AI): Recent Developments and Future Prospects. Educational Process: International Journal, 13(1), 7-14.
Kasneci, E., Seßler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F.,... & Kasneci,
G. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and individual differences, 103, 102274.
Mohan, D. R., Dutta, D. V. J., Tulsyan, P., Jog, A., Jilani, S., & Kaliyaperumal, V. (2024).
Leadership Skills in the Al-Driven Enterprise: Identifying New Competencies for Success and Humanities Conference. Journal of Electrical Systems.
Mousavinasab, E., Zarifsanaiey, N., R., Niakan Kalhori, S., Rakhshan, M., Keikha, L., & Ghazi
Saeedi, M. (2021). Intelligent tutoring systems: a systematic review of
characteristics, applications, and evaluation methods. Interactive Learning
Environments, 29(1), 142-163.
Popkova, E. G., & Gulzat, K. (2019, May). Technological revolution in the 21st century:
digital society vs. artificial intelligence. In Institute of Scientific
Communications Conference (pp. 339-345). Cham: Springer International Publishing.
Puranik, S. (2024). Developing a Framework for Intelligent Stopping Distance in
Autonomous Vehicles. Master Thesis. Delft University of Technology.
Rangarajan, R., & Rubasree, J. (2024). Up-skilling and Re-skilling: A Strategic Response to
Changing Skill Demands. European Economic Letters (EEL), 14(1), 765-774.
RUÍZ-VALDÉS, S., Alberto RUÍZ-TAPIA, J., & Carmen GÓMEZ-CHAGOYA, M. (2023). Trends and
challenges in the upskilling and reskilling of the workforce in the 21st century: an analysis of the strategies and results in the acquisition of skills for adaptation to technological and labor change. Journal of Human Resources Training/Revista de Formación de Recursos Humanos, 9(24).
Russell, S. (2022). Artificial Intelligence and the Problem of Control. Perspectives on digital
humanism, 19, 1-322.
Sawant, R., Thomas, B., & Kadlag, S. (2022). Reskilling and upskilling: To stay relevant in
today’s industry. International Review of Business and Economics, 7(1), 4.
Sukarna, C., & Nanvadee, C. (2020). Importance of reskilling and upskilling the workforce.
Interdisciplinary Sripatum Chonburi Journal, 6(2), 23-31.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารครุศาสตร์และการพัฒนามนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
