รูปแบบการบริหารความปลอดภัยของสถานศึกษา ในสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรสาคร สมุทรสงคราม

เดชา  ปาณะศรี

ผู้แต่ง

เดชา ปาณะศรี -

คำสำคัญ:

การบริหารความปลอดภัย, สถานศึกษาระดับมัธยมศึกษา, รูปแบบการบริหารจัดการ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารความปลอดภัยของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรสาคร สมุทรสงคราม 2) สร้างรูปแบบการบริหารความปลอดภัยของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรสาคร สมุทรสงคราม และ 3) ประเมินรูปแบบการบริหารความปลอดภัยของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรสาคร สมุทรสงคราม เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ใช้แนวคิดการบริหารความปลอดภัยในสถานศึกษาและแนวคิด PDCA เป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัย คือ โรงเรียนมัธยมศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรสาคร สมุทรสงคราม จำนวน 20 โรงเรียน กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้บริหารและครูหัวหน้างานกิจการนักเรียน จำนวน 295 คน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 9 คน และผู้ทรงคุณวุฒิ 9 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบสุ่มแบบแบ่งชั้นและการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 3 ชนิด คือ 1) แบบสอบถาม 2) แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง 3) แบบประเมินความเหมาะสมและความถูกต้อง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้วิเคราะห์เนื้อหาแล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพการบริหารความปลอดภัยของสถานศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมาก (x̄ = 3.84) โดยด้านการจัดองค์กรความปลอดภัยมีค่าเฉลี่ยสูงสุด และด้านการประเมินผลและปรับปรุงมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด 2. รูปแบบการบริหารความปลอดภัยประกอบด้วย 6 องค์ประกอบหลัก ได้รับการประเมินจากผู้ทรงคุณวุฒิว่ามีความเหมาะสมและถูกต้องในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.61) 3. รูปแบบมีคุณภาพโดยรวมในระดับมาก (x̄ = 4.16) โดยด้านความถูกต้องได้คะแนนสูงสุด และด้านความเป็นไปได้ได้คะแนนต่ำสุด

องค์ความรู้จากงานวิจัยนี้ คือ รูปแบบการบริหารความปลอดภัยของสถานศึกษาแบบองค์รวมที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษา เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่ปลอดภัยและเสริมสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กนกอร อุ่นสถานนท์. (2563). การบริหารด้านความปลอดภัยของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2 กรุงเทพมหานคร. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 10(2), 1–14.

เตชินท์พัฒน์ โชติวัชรธนานนท์, เฉลิมพล มีชัย, & วีระวัฒน์ พัฒนกุลชัย. (2565). นวัตกรรมและความปลอดภัยของสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 25(2), 272–287.

ธีรยุทธ เมืองแมน, ญาณิศา บุญจิตร์, & มนต์ชัย พงศ์สุวรรณ. (2566). การพัฒนาระบบการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 1. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(11), 251–265.

นิลุบล จิตตเสวี. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษา. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา.

พิจิกานต์ ศรีพิมาย, & รัตนะ บัวสนธ์. (2562). การพัฒนารูปแบบการประเมินความสามารถในการประเมินได้ของโครงการทางการศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 21(4), 212–223.

ศูนย์ทรัพยากรสุขภาวะ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2567). พัฒนาการวัยรุ่น. สืบค้น 1 กรกฎาคม 2568 จาก https://resourcecenter.thaihealth.or.th/media/mQOE

ศูนย์ทรัพยากรสุขภาวะ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2567). วัยรุ่นไทยกับความเสี่ยง: พฤติกรรมเสี่ยงและแนวทางการป้องกันในบริบทของโรงเรียนมัธยมศึกษา. กรุงเทพมหานคร : ศูนย์ทรัพยากรสุขภาวะ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรสาคร สมุทรสงคราม. (2567). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. สืบค้น 10 กรกฎาคม 2568 จากhttps://www.sesaskss.go.th/data_19675

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). คู่มือการดำเนินงานความปลอดภัยสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร : กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แนวทางการดำเนินงานสถานศึกษาปลอดภัย ปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร : สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร : กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). คู่มือข้อปฏิบัติและมาตรการในการรักษาความปลอดภัยในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร : กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). รายงานสถานการณ์ความปลอดภัยในสถานศึกษา ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กรุงเทพมหานคร : สำนักอำนวยการ สพฐ.

สุชีรา ใจหวัง, & จันทรัศม์ ภูติอริยวัฒน์. (2561). การศึกษาการจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 15(28), 50–61.

Child Watch Thailand. (2565). รายงานสถานการณ์เด็กและเยาวชนไทยประจำปี 2565. กรุงเทพมหานคร : มูลนิธิเพื่อการเฝ้าระวังและพัฒนาเด็กและเยาวชน.

Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and crisis. New York: W. W. Norton & Company.

Loh, A., & Yeo, M. (2021). School safety framework for holistic development. Singapore: National Institute of Education Press.

UNESCO. (2020). Safe to learn: A whole school approach to prevent school violence. Paris: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.

UNICEF. (2020). Safe to learn: Global programme strategy. New York: United Nations Children’s Fund.